Kira artışında dengelenme hızlandı: Yeni kiralar yasal zam oranının altına düştü
Türkiye'de son yıllarda hane bütçelerini en fazla zorlayan gider kalemlerinden biri olan konut kiralarında önemli bir kırılma yaşanıyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) yayımladığı verilere göre, haziran ayında yeni kiraya verilen konutlarda yıllık kira artış oranı yüzde 29,21 olarak gerçekleşti. Böylece yeni kiracı kira endeksi son 58 ayın en düşük yıllık artışına gerileyerek dikkat çekici bir eşiği aşmış oldu.
Enflasyondan arındırılmış verilere göre ise kiralarda yıllık reel değişim yüzde -2,2 seviyesinde gerçekleşti. Haziran ayında aylık bazda yüzde 2,3 artış yaşansa da kira piyasasında genel eğilimin belirgin şekilde yavaşladığı görülüyor.
Yeni kira artışı, yasal zam oranının gerisinde kaldı
Piyasadaki dengelenmenin en önemli göstergelerinden biri de yeni kiralar ile sözleşme yenilemelerindeki zam oranları arasındaki fark oldu.
Temmuz ayında konut ve iş yerlerinde uygulanacak 12 aylık TÜFE ortalamasına göre yasal kira artış oranı yüzde 32,03 olarak hesaplandı. Buna karşılık yeni kiraya verilen konutlardaki yıllık artış oranı yüzde 29,21 seviyesinde kaldı.
Böylece uzun bir aradan sonra yeni kiracıların ödediği kira artış oranı, mevcut kiracılara uygulanabilen yasal zam oranının da altına inmiş oldu.
Uzmanlara göre bu tablo, kira piyasasında arz-talep dengesinin yeniden oluşmaya başladığına işaret ediyor.
Kira artışında dört yıllık sert yükseliş sona eriyor
TCMB verileri, kira piyasasında son yıllarda yaşanan olağanüstü fiyat hareketlerinin ardından normalleşme sürecinin hız kazandığını ortaya koyuyor.
Kira artışlarının yıllara göre seyri
- 2022: Yıllık kira artışları yüzde 143 seviyesini aşarak tarihi zirveyi gördü.
- 2023: Yıl boyunca kira artışları çoğu ay yüzde 100'ün üzerinde kaldı.
- 2024: Artış hızı belirgin şekilde yavaşlayarak yıl sonunda yaklaşık yüzde 60 seviyesine geriledi.
- 2025: Yıllık artışlar ağırlıklı olarak yüzde 35-40 bandında gerçekleşti.
- 2026: Haziran ayında yıllık artış yüzde 29,21 ile ilk kez yüzde 30'un altına indi.
Kira piyasasında dengelenmeyi sağlayan faktörler
Uzmanlar, kira artış hızındaki gerilemenin arkasında birden fazla neden bulunduğunu belirtiyor.
Öne çıkan faktörler şöyle sıralanıyor:
- Deprem bölgesinde konut teslimlerinin hızlanmasıyla başlayan tersine göç.
- Sosyal konut projelerinin arzı artırması.
- Yüksek kira maliyetleri nedeniyle birçok kişinin konut satın almaya yönelmesi.
- Kiralık konut talebindeki yavaşlama.
- Fahiş kira seviyelerinin hane halkı bütçesinin sınırına ulaşması.
- Bazı büyükşehirlerde yabancı nüfusun azalmasıyla kiralık konut talebinin zayıflaması.
100 metrekarelik konutların ortalama kiraları ne kadar oldu?
TCMB'nin 2026 yılı ikinci çeyrek verilerine göre Türkiye genelinde ve üç büyük ilde 100 metrekarelik bir konutun ortalama kira bedelleri şöyle gerçekleşti:
| Bölge | 2024 (2. Çeyrek) | 2025 (2. Çeyrek) | 2026 (2. Çeyrek) |
|---|---|---|---|
| Türkiye Geneli | 13.456 TL | 19.119 TL | 25.863 TL |
| İstanbul | 20.588 TL | 30.519 TL | 44.332 TL |
| Ankara | 11.537 TL | 17.871 TL | 23.921 TL |
| İzmir | 15.144 TL | 21.797 TL | 28.540 TL |
Verilere göre İstanbul'da 100 metrekarelik bir konutun ortalama aylık kira bedeli 44 bin 332 TL'ye yükseldi. Megakentte son iki yıldaki kira artışı ise yüzde 115'i aşmış durumda.
Uzmanlar ne bekliyor?
Ekonomistler, enflasyondaki yavaşlamanın sürmesi, konut arzının artması ve kredi koşullarının kademeli olarak iyileşmesi halinde kira artış hızındaki normalleşmenin önümüzdeki aylarda da devam edebileceğini değerlendiriyor. Ancak büyükşehirlerde arzın hâlâ sınırlı olduğu bölgelerde kira seviyelerinin yüksek kalmayı sürdürebileceği belirtiliyor.
