"Robert Kiyosaki'yi hiç sevmedim"
Gayrimenkul Okulu Kurucusu Celal Erdoğdu, yatırım dünyasında sıkça tartışılan "Gayrimenkul varlık mı, yükümlülük mü?" sorusunu değerlendirdi.
Erdoğdu, dünyaca ünlü "Zengin Baba Yoksul Baba" kitabının yazarı Robert Kiyosaki'nin görüşlerini objektif biçimde aktarmaya çalıştığını belirtirken, kendi düşüncesini de net ifadelerle ortaya koydu.
"Ben hiç sevmedim bu yazarın kitaplarını" diyen Erdoğdu, buna rağmen yatırımcıların farklı görüşleri bilmesi gerektiğini söyledi. 
Kiyosaki neden "konut tuzaktır" diyor?
Erdoğdu'nun aktardığına göre Robert Kiyosaki ile "Quit Like a Millionaire" kitabının yazarları Christie Shen ve Bryce Leung'un ortak görüşü, konutun çoğu zaman bir yatırım değil, sürekli para harcatan bir yükümlülük olduğu yönünde.
Bu görüşe göre;
- Konut kredisi kullanıldığında faiz yükü oluşuyor.
- Satın alma sırasında tapu harçları ve çeşitli vergiler ödeniyor.
- Her yıl bakım, onarım ve yenileme masrafları ortaya çıkıyor.
- Özellikle müstakil evlerde çatı, bahçe, bodrum gibi ilave giderler sürekli maliyet yaratıyor.
Bu nedenle Kiyosaki, konutun yatırımcıyı nakit akışından uzaklaştırdığını ve sermayenin tek başına gayrimenkule bağlanmasının finansal bir yanılgı olduğunu savunuyor.
Erdoğdu: Türkiye'de bu görüş bize çok yabancı
Celal Erdoğdu ise bu yaklaşımın özellikle Türkiye açısından çok geçerli olmadığını belirtiyor.
Erdoğdu'ya göre Türkiye'de konut sadece yatırım aracı değil, aynı zamanda ekonomik belirsizliklere karşı önemli bir güvence niteliği taşıyor.
"Ev en güvenli limandır" anlayışının Türkiye'de daha güçlü olduğunu ifade eden Erdoğdu, uzun vadeli bilimsel çalışmaların da bunu desteklediğini söyledi.
145 yıllık araştırmayı örnek gösterdi
Erdoğdu, Oscar Jordà ve araştırma ekibinin hazırladığı "The Rate of Return on Everything" çalışmasına dikkat çekti.
16 gelişmiş ülkede 1870-2015 dönemini kapsayan 145 yıllık verilerin incelendiğini belirten Erdoğdu, araştırmanın önemli sonuçlar ortaya koyduğunu söyledi.
Araştırmaya göre;
- Konut uzun vadede hisse senetlerine oldukça yakın getiri sağlıyor.
- Buna karşın fiyat oynaklığı hisse senetlerine göre yaklaşık yarı yarıya daha düşük gerçekleşiyor.
- Daha düşük riskle benzer uzun vadeli getiri elde edilebiliyor.
Erdoğdu, bu nedenle konutun uzun vadeli yatırımcı açısından güvenli bir varlık olduğunu savundu.
Ev sahibi olmak mutluluğu artırıyor
Erdoğdu, akademik araştırmaların yalnızca finansal getiriyi değil, psikolojik etkileri de ortaya koyduğunu söyledi.
Hem uluslararası çalışmaların hem de Türkiye'de yapılan araştırmaların, ev sahibi olmanın özellikle düşük ve orta gelir grubunda yaşam memnuniyetini artırdığını gösterdiğini ifade etti.
Bunun temel nedenleri ise şöyle sıralandı:
- Barınma güvencesi sağlanması,
- Kira artışlarından korunma,
- Gelecek kaygısının azalması,
- Ekonomik güven hissinin güçlenmesi.
Ancak yüksek gelir grubunda aynı etkinin belirgin şekilde görülmediği, çünkü barınma giderlerinin toplam gelir içindeki payının daha düşük olduğu belirtildi.
"Ev sahibi olmanın mutluluğu da abartılabiliyor"
Erdoğdu, konut sahibi olmanın her zaman sınırsız mutluluk getirmediğine ilişkin akademik çalışmalara da değindi.
Araştırmalara göre insanlar ev sahibi olmanın sağlayacağı uzun vadeli mutluluğu çoğu zaman olduğundan fazla tahmin ediyor.
Ev satın alındıktan sonra ilk dönemde yaşanan psikolojik memnuniyet zamanla azalıyor ve bireyler yeniden alıştıkları mutluluk seviyesine dönüyor.
Bununla birlikte Erdoğdu'ya göre bu durum, konutun uzun vadeli yatırım ve güvence niteliğini ortadan kaldırmıyor.
Erdoğdu'nun mesajı: Konut hâlâ güvenli liman
Celal Erdoğdu, Robert Kiyosaki'nin "konut bir masraftır" yaklaşımına katılmadığını açıkça ortaya koyarken, özellikle Türkiye'nin ekonomik ve sosyal koşullarında konutun yalnızca bir harcama kalemi olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
Erdoğdu'ya göre akademik çalışmalar da dikkate alındığında konut; uzun vadede istikrarlı getiri sağlayan, riski görece düşük olan ve özellikle orta gelir grubu için ekonomik güvence oluşturan önemli bir yatırım aracı olmayı sürdürüyor.
Zengin Baba Yoksul Baba kitabını farklı zamanlarda en az 4-5 kez okudum. Yararlandığım çok yönü oldu ama konut sahipliği konusundaki görüşlerine ben de katılmamıştım. Celal Erdoğdu sağ olsun bunu ayakları yere basan şekilde ortaya koydu.