Faiz indirimine 3 büyük engel! Gözler TCMB'nin 23 Temmuz kararında

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 23 Temmuz Perşembe günü gerçekleştireceği Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı öncesinde piyasalarda beklenti giderek netleşiyor. Ekonomistler ve uluslararası yatırım bankalarının yayımladığı son raporlar, politika faizinde yeni bir indirimin kısa vadede zorlaştığına işaret ediyor.

Piyasanın genel beklentisi, TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit bırakması yönünde oluşurken, yatırımcıların asıl odağı karar metninde verilecek mesajlar olacak. Özellikle enflasyon görünümü, döviz piyasasına ilişkin değerlendirmeler ve sonbahar aylarına yönelik olası sinyaller yakından takip edilecek.

TCMB zor bir dengeyle karşı karşıya

Merkez Bankası, Aralık 2024'te başlattığı faiz indirim sürecinde politika faizini yüzde 50 seviyesinden yüzde 37'ye kadar çekmişti. Ancak jeopolitik gelişmeler, küresel piyasalardaki belirsizlikler ve enflasyon görünümündeki riskler nedeniyle son altı aydır faizlerde değişikliğe gidilmedi.

Uzmanlara göre TCMB, enflasyonla mücadeleyi sürdürürken aynı zamanda yabancı sermayenin Türkiye'de kalmasını sağlayacak politikaları da gözetmek zorunda. Bu nedenle erken bir faiz indiriminin döviz piyasasında yeni baskılar oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Faiz indiriminin önündeki 3 kritik engel

Uluslararası finans kuruluşlarının son değerlendirmelerinde üç temel risk öne çıkıyor.

1. Kur risk primi tarihi seviyelere çıktı

Yabancı yatırımcıların Türkiye'ye yönelik risk algısının yükselmesi, faiz indiriminin önündeki en önemli engellerden biri olarak görülüyor.

Uluslararası finans kuruluşlarının analizlerine göre yabancı yatırımcıların TL varlıklarda kalabilmek için talep ettiği kur risk primi son yılların en yüksek seviyelerine ulaştı. Bu durum, yatırımcıların Türkiye'de faizlerin yüksek kalmasını beklediğine işaret ediyor.

Uzmanlara göre faizlerin erken düşürülmesi halinde yabancı sermaye çıkışları hızlanabilir ve döviz talebi yeniden artabilir.

2. Cari açık ve petrol fiyatları baskı oluşturuyor

Bir diğer önemli risk ise cari açık görünümü.

Goldman Sachs, Türkiye'nin yıl sonu cari açık tahminini 60 milyar dolar seviyesine yükseltirken, enerji fiyatlarındaki artışın dış denge üzerinde ilave baskı oluşturabileceğine dikkat çekti.

Özellikle Brent petrol fiyatlarının yeniden 80 dolar seviyesinin üzerine çıkması, enerji ithalatçısı konumundaki Türkiye açısından hem cari açığı hem de enflasyonu yukarı yönlü etkileyebilecek önemli bir risk olarak değerlendiriliyor.

Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyona doğrudan yansıması ise Merkez Bankası'nın faiz indirimi konusunda daha temkinli hareket etmesine neden oluyor.

3. Faiz beklentileri yeniden yukarı revize edildi

Küresel yatırım bankaları, Türkiye'de faizlerin beklenenden daha uzun süre yüksek kalabileceği görüşünü güçlendirdi.

Artan döviz ihtiyacı, yüksek kur riski ve enflasyondaki katılık nedeniyle yıl sonu faiz ve enflasyon tahminlerinde yukarı yönlü revizyonlar yapılırken, TCMB'nin hareket alanının daraldığı belirtiliyor.

Bu nedenle piyasalarda faiz indiriminin sonbahar aylarına kalabileceği beklentisi öne çıkıyor.

Şirketlerin finansman maliyetleri artabilir

Yüksek kur risk primi yalnızca finans piyasalarını değil, reel sektörü de doğrudan etkiliyor.

Önümüzdeki dönemde yurt dışından sendikasyon ve işletme kredilerini yenileyecek Türk şirketlerinin daha yüksek maliyetlerle karşılaşabileceği belirtiliyor.

Finansman maliyetlerindeki artışın özellikle ihracatçı ve sanayi şirketlerinin yatırım planlarını ertelemesine, işletme sermayesi ihtiyacının büyümesine ve üretim üzerinde baskı oluşmasına neden olabileceği değerlendiriliyor.

Vatandaşı neler bekliyor?

Merkez Bankası'nın faizleri sabit tutması halinde vatandaşların günlük hayatına da önemli yansımalar olması bekleniyor.

• Konut, ihtiyaç ve taşıt kredilerinde faizlerin kısa vadede belirgin şekilde gerilemesi beklenmiyor.
• TL mevduat faizleri yüksek seviyelerini koruyabileceği için tasarruf sahipleri açısından cazibesini sürdürebilir.
• Döviz kurunda sert bir sıçrama beklenmese de enflasyon ve dış finansman ihtiyacı nedeniyle kademeli yükseliş eğiliminin devam edebileceği değerlendiriliyor. 

Piyasalar karar metnine odaklandı

ABD'de enflasyonun beklentilerin altında gelmesi küresel piyasalarda risk iştahını bir miktar artırsa da, Türkiye açısından belirleyici unsurun iç ekonomik dengeler olduğu belirtiliyor.

Ekonomistler, 23 Temmuz'da açıklanacak faiz kararından çok, TCMB'nin enflasyon görünümü, döviz piyasası ve para politikasının geleceğine ilişkin vereceği mesajların piyasaların yönü üzerinde daha etkili olacağını ifade ediyor.

Veri Kutusu

Naki Bakır'ın Dünya gazetesindeki yazısından yararlanılarak hazırlandı