TÜİK verilerine göre tüketici enflasyonu yıllık bazda yüzde 33,52’ye gerilerken, gerçek kira artışı yüzde 78,94’e ulaştı. Bu rakamlarla son bir yılda kiracının maruz kaldığı enflasyon, TÜFE’yi yaklaşık 2,3 kat aştı. Sektör temsilcileri, artışın nedenlerini arz-talep dengesizliği, alım gücündeki düşüş, yeni sözleşmelere yapılan yüksek oranlı zamlar ve kiralamanın yatırım aracı haline gelmesi olarak özetledi.
Hemide Hangül'ün Dünya Gazetesinde yer alan haberine göre, konut piyasasında yaşanan dengesizlik, kira artışlarını hız kesmeden sürdürüyor. TÜFE’deki düşüşe rağmen, kiracının cebinden çıkan para artmaya devam ediyor. TÜİK’in açıkladığı verilere göre, yıllık tüketici enflasyonu yüzde 33,52’ye gerilerken, 12 aylık ortalama enflasyon yüzde 41,13 seviyesinde gerçekleşti. Ancak gerçek kira artışı yüzde 78,94 ile resmi enflasyonun oldukça üzerinde kaldı. Enflasyondan arındırıldığında dahi kiralardaki artış yüzde 45,4’ü buldu.
“Kira enflasyonu yapışkan ve geç düşüyor”
TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya, kiralardaki yüksek artışın iki ana nedene dayandığını belirtti: “Kiralık konut arzı yetersiz, talep ise güçlü. Ayrıca yükselen yaşam maliyetleri nedeniyle kira geliri, hane bütçesi için daha önemli hale geldi.” Maya, TÜFE’nin düşmesine rağmen kira enflasyonunun daha geç ve yavaş tepki verdiğini vurgulayarak, bu alandaki yükselişin kısa vadede hız kesmeyebileceğini söyledi.
Kiralık konuta talep zirvede
İTO Gayrimenkul Hizmetleri Meslek Komitesi Başkanı Hakan Akdoğan, yaz dönemiyle birlikte taşınmalar, üniversite tercihleri ve düğün sezonunun kiralık konut talebini artırdığını belirtti. Akdoğan, “Yasal kira artış oranı 12 aylık TÜFE ortalamasına göre belirleniyor, bu da şu an yüzde 41,13. Ancak beş yılı dolduran kiracılar için ev sahipleri kira tespit davası açabiliyor. Bu da artan davaların temel sebebi” dedi.
Ev sahipleri yeni sözleşmelerde yüksek zam yapıyor
Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, mevcut yasal çerçevenin kira artışlarını sınırladığını, ancak ev sahiplerinin beş yılı dolduran kiracılara dava açarak güncel piyasa değerine göre zam talep ettiğini söyledi. Son dönemde bu nedenle açılan kira tespit ve tahliye davalarında ciddi artış yaşandığını kaydetti.
Kiralık evler yatırım aracına dönüşüyor
Denge Değerleme Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Ali Hartavi ise kira getirisine odaklı yatırım modelinin giderek öne çıktığını vurguladı. “Faizlerin yüksekliği nedeniyle konut alımları azaldı, insanlar kiralamaya yöneldi. Özellikle küçük yatırımcılar ve fonlar için konut yeniden gelir kaynağına dönüştü” diyen Hartavi, sosyal konut projeleri ve arz artırıcı adımların gerekliliğine dikkat çekti.
Talep 20-35 bin TL bandındaki dairelere kaydı
Vartur Real Estate CEO’su Şerif Varlı da enflasyona rağmen kira fiyatlarının hız kesmeden arttığını belirtti. “Faiz oranları yüksek olduğu için alım gücü zayıfladı, insanlar ev alamıyor. Göç hareketliliği, özellikle İstanbul, Ankara, Antalya gibi şehirlerde baskı yaratıyor. Mal sahipleri tahliye sonrası evlerini piyasa şartlarına göre yeniden kiraya verip yüzde 100’e varan zamlar yapabiliyor. Talep, özellikle 20-35 bin TL bandındaki konutlara yoğunlaşıyor” ifadelerini kullandı.
Sektör temsilcileri, kira artışlarının kısa vadede düşmeyeceğini ve sosyal konut projeleri ile destekleyici arz politikaları olmadan bu eğilimin devam edeceğini belirtiyor.
