21. yüzyılın ilk çeyreği geride kalırken, Avrupa Birliği ülkeleri, Atlantik ötesi müttefiki ABD'nin etkisiyle Rusya'ya karşı sert bir tutum aldı. Washington yönetimi, Rusya'nın Ukrayna'ya girmesi halinde vekalet savaşlarıyla yıpranacağını ve ekonomik olarak çökeceğini savundu. Kremlin de hızlı bir zafer umuduyla 24 Şubat 2022'de Ukrayna'ya askeri operasyon başlattı. Ancak dört yılı aşkın süren savaş hâlâ devam ediyor ve net bir kazanan yok.
Savaşın Bedeli: Avrupa'nın Kaybı
Rusya ve Ukrayna'nın yanı sıra savaşın en büyük kaybedenlerden biri Avrupa oldu özellikle de Almanya. Yıllarca ucuz Rus doğalgazıyla sanayisini ve refahını destekleyen Avrupa, yaptırımlar nedeniyle bu kaynaktan mahrum kaldı. ABD ise savaşın erken döneminde Avrupa'nın önüne uzun vadeli sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sözleşmeleri koydu.
Açık verilere göre ABD LNG'si, eski Rus boru hattı gazından belirgin şekilde daha pahalıya mal oluyor – bazı dönemlerde iki kata yakın farklar görülüyor. Almanya gibi ülkeler, bu kontratlarla enerji güvenliğini sağlasa da maliyetler yükseldi ve ekonomi baskı altında kaldı.
Trump'ın ikinci döneminde Putin'le yakın temasları ve barış girişimlerinden sonra Avrupa başkentlerinde şu soru sıkça sorulur oldu: "Biz neden hâlâ bu savaşın en ağır bedelini ödüyoruz?"
Trump Dönemi ve Yeni Gerçekler
Trump yönetimi, Rusya'yla doğrudan görüşmeler yaparak ateşkes ve barış arayışını hızlandırdı. 2026 başından beri ABD öncülüğünde Cenevre, Abu Dabi gibi mekanlarda müzakereler sürüyor; ancak toprak bütünlüğü, güvenlik garantileri gibi temel konularda ilerleme sınırlı. Rusya'nın Donbas ve diğer bölgelerdeki talepleri, Ukrayna'nın kırmızı çizgileriyle çelişiyor.
Bu süreçte Avrupa, ABD'nin tutumundaki değişkenliği fark etti: Bir yandan NATO taahhütleri sürerken, diğer yandan kendi çıkarlarını önceleyen yaklaşımlar görülüyor.
Avrupa'nın Çıkış Yolu: Stratejik Özerklik mi, Normalleşme mi?
Avrupa Birliği, Rusya'yla ilişkileri tamamen koparmak yerine enerji maliyetlerini düşürme ve ekonomik toparlanma arayışında. Rus LNG ithalatı 2027'den itibaren yasaklanacak olsa da boru hattı gazı tamamen kesilmedi ve bazı ülkelerde alternatif arayışlar devam ediyor. Ancak ana akım politika hâlâ yaptırımların sürdürülmesi ve Ukrayna desteği yönünde.
Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'in Şubat 2026'daki Münih Güvenlik Konferansı konuşması bu ikilemi yansıtıyor. Merz, uluslararası kurallara dayalı düzenin artık mevcut olmadığını belirterek büyük güç siyasetinin geri döndüğünü vurguladı.
Avrupa'nın NATO içinde daha güçlü bir ayak olması gerektiğini, kendi savunma kapasitesini artırması gerektiğini ifade etti – bu, ABD'ye tam bağımlılıktan uzaklaşma sinyali olarak okunuyor.
Putin'in Avrupa'ya yönelik tehditleri devam etse de, Avrupa'nın Rusya karşıtlığını sonsuza dek sürdürmesi gerçekçi görünmüyor. Enerji fiyatları, sanayi rekabet gücü ve jeopolitik denge arayışı, liderleri daha pragmatik adımlara itebilir. Ancak bu, Ukrayna'nın egemenliği ve Avrupa güvenliği pahasına olmamalı.
Sonuç olarak, Avrupa'nın önünde zor bir tercih var: ABD'yle ilişkileri onararak transatlantik güveni güçlendirmek mi, yoksa kendi stratejik özerkliğini inşa ederek daha bağımsız bir yol mu çizmek? Münih Konferansı'ndaki mesajlar, Avrupa'nın "güçlü bir Avrupa ayağı" ile NATO'yu dengeleme çabasını gösteriyor. Bu süreçte enerji güvenliği ve barış arayışı, önümüzdeki yılların ana belirleyicisi olacak.
Öyle görünüyor ki Avrupa ülkeleri, kendisini istemeyene ABD’ye karşı, Rusya ile yeniden iyi ilişkiler içine girerek ucuz doğal kaynaklara kavuşma yönünde bir adım atacak.
