Ev yaptırırken ya da bir inşaat projesi başlatırken en sık yaşanan sorunlardan biri, müteahhidin işe başlamaması veya işi sürüncemede bırakması oluyor. Hukuk sisteminde bu duruma karşı arsa sahibine tanınan en önemli haklardan biri Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 473/1 maddesiyle güvence altına alındı.
Bu hükme göre; yüklenicinin işe zamanında başlamaması, işi sözleşmeye aykırı şekilde geciktirmesi veya arsa sahibinden kaynaklanmayan bir nedenle işin vaktinde bitirilemeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde iş sahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanabiliyor.
Erken temerrüt durumunda iş sahibinin hakları
Borçlar hukukunda genel olarak temerrüt için borcun vadesinin gelmesi gerekir. Ancak TBK 473/1, bu kuralın istisnası olarak, müteahhidin işe zamanında başlamayacağı veya işi bitiremeyeceği açıkça belli olduğunda, arsa sahibine “erken dönme hakkı” tanıyor.
Bu sayede iş sahibi hem zaman hem de maddi kayıptan korunmuş oluyor.
Arsa sahibinin kullanabileceği iki önemli yol
Sözleşmeden dönme hakkı:
Arsa sahibi, makul bir süre verip yüklenicinin işe devam etmemesi durumunda sözleşmeyi sona erdirebilir. Bu durumda müteahhide yapılan ödemeler geri istenebilir, gecikmeden doğan zararlar da tazminat olarak talep edilebilir.İşi başkasına tamamlattırma hakkı:
Arsa sahibi isterse sözleşmeden dönmeden, işi kendi gözetiminde veya başka bir müteahhide tamamlattırabilir. Bu durumda yapılan ek masraflar müteahhitten talep edilir.
Belgeli ve uzman destekli süreç şart
Avukat M. Aziz Çelik, bu tür uyuşmazlıklarda arsa sahiplerinin haklarını belgeli ve yazılı delillerle desteklemesi gerektiğini vurguluyor:
“Müteahhidin işe başlamaması ya da işi gereği gibi yürütmemesi durumunda, iş sahibi kanunda tanınan haklarını dikkatli ve usulüne uygun şekilde kullanmalı. Sürecin her aşamasında uzman desteği almak, olası hak kayıplarının önüne geçecektir.”
