İstanbul'da kentsel dönüşüm hızlandı: Dönüşümü süren konut ve iş yeri sayısı 276 bine yükseldi

İstanbul'da deprem riskine karşı yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları son iki yılda önemli ivme kazandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 2012 yılında yürürlüğe girmesinden bu yana kent genelinde 1 milyon 274 bin bağımsız bölüm kentsel dönüşüm kapsamına alındı.

Bu süreçte 998 bin bağımsız bölümün dönüşümü tamamlanırken, Temmuz 2026 itibarıyla İstanbul'un 39 ilçesinde 276 bin konut ve iş yerinin dönüşümü devam ediyor.

Deprem sonrası dönüşüm çalışmaları hızlandı

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından İstanbul'da kentsel dönüşüme yönelik talep önemli ölçüde arttı. Bakanlığın sağladığı hibe, kredi ve kira destekleri ile birlikte vatandaşların riskli yapılarını yenileme eğilimi güçlenirken, özellikle son iki yılda dönüşüm projelerinde dikkat çekici bir hızlanma yaşandı.

Uzmanlar, İstanbul'un deprem gerçeği nedeniyle mevcut hızın önemli olduğunu ancak dönüşüm çalışmalarının daha da artırılması gerektiğini vurguluyor.

Yarısı Bizden Kampanyası'na yoğun ilgi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Yarısı Bizden Kampanyası kapsamında bugüne kadar 376 bin 212 bağımsız bölüm dönüşüm sürecine dahil edildi.

Kampanya kapsamında hak sahiplerine;

• Konutlar için 875 bin TL hibe
• 875 bin TL düşük faizli kredi
• 125 bin TL taşınma desteği

sağlanıyor.

İş yerleri için ise toplam destek tutarı 1 milyon TL olarak uygulanıyor.

31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatılan kampanyadan, bu tarihe kadar yapısını riskli yapı olarak tespit ettiren vatandaşlar yararlanabilecek.

3 milyon liraya kadar kredi desteği

Nisan ayında devreye alınan yeni finansman paketiyle birlikte hak sahiplerine 3 milyon TL'ye kadar kredi desteği sunuluyor.

Dünya Bankası iş birliğiyle yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamında verilen krediler;

• İlk 12 ay geri ödemesiz,
• 180 aya kadar vadeli,
• Aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla

kullanılabiliyor.

Ayrıca riskli yapılarda yaşayan vatandaşlara 18 aya kadar, dönüşüm alanlarında ise 48 aya kadar aylık 8 bin TL kira desteği sağlanıyor.

100 bin sosyal konut ve 15 bin kiralık konut

İstanbul'da yürütülen Yüzyılın Konut Projesi kapsamında 100 bin sosyal konut ayrılırken, bunlara ek olarak 15 bin sosyal kiralık konut da dar gelirli vatandaşların kullanımına sunulacak.

Dönüşüm en çok bu ilçelerde hız kazandı

Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen, son dönemde özellikle;

• Bahçelievler
• Kadıköy
• Kartal
• Beşiktaş
• Büyükçekmece
• Maltepe

ilçelerinde dönüşüm çalışmalarının daha yoğun şekilde sürdüğünü belirtti.

Ersen'e göre son iki yıldaki ivmenin arkasında;

• Devlet desteklerinin artması,
• Yarısı Bizden Kampanyası'nın uzatılması,
• Kat maliklerinin bilinçlenmesi,
• Ada bazlı dönüşümlerin yaygınlaşması,
• Belediyelerin sürece daha aktif katılması,
• Kentsel dönüşüm uzmanlarının artması

gibi birçok etken bulunuyor.

"İstanbul için dönüşüm hayati önem taşıyor"

Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan ise İstanbul'un mevcut yapı stoku dikkate alındığında dönüşüm çalışmalarının hayati önem taşıdığını belirtti.

Kılınçarslan, kentsel dönüşümün yalnızca eski binaların yenilenmesinden ibaret olmadığını ifade ederek, doğru şehir planlaması, güçlü mühendislik, etkin denetim, sosyal uzlaşma ve profesyonel tesis yönetiminin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

Hak sahipleri arasındaki uzlaşma süreçleri, finansmana erişim, artan inşaat maliyetleri ve teknik-hukuki işlemlerin dönüşümün önündeki en önemli başlıklar olmaya devam ettiğini belirten Kılınçarslan, kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplum kuruluşlarının daha güçlü iş birliği içinde çalışmasının süreci hızlandıracağını vurguladı.

Veri kutusu