Türkiye’de şehirleşmenin hızlanmasıyla birlikte, arsa sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri “imar hakkı aktarımı” oldu. Özellikle imar planında yol, park, okul veya kamu hizmet alanına denk gelen parsellerde kullanılmayan inşaat hakkının başka parsel veya parsellere taşınması süreci, yeni düzenlemelerle daha net hale getirildi.
İmar hakkı aktarımı nedir?
İmar hakkı aktarımı, bir parselin imar planında kamuya ayrılması nedeniyle kullanılamayan inşaat hakkının aynı il sınırları içinde başka bir parsel veya parsellere taşınması işlemidir. Böylece arsa sahibi mağdur edilmez, kamu alanı da düzenli şekilde kazanılmış olur.
Hangi durumlarda uygulanır?
Yeni düzenlemeye göre imar hakkı aktarımı şu durumlarda yapılabiliyor:
Arazi ve arsa düzenlemesine rağmen kamuya devri sağlanamayan alanlarda,
İmar planı revizyonu sonrası yeniden düzenleme yapılamayan parsellerde,
İmar Kanunu’nun %45’lik DOP (Düzenleme Ortaklık Payı) kesintisini aşan durumlarda,
Tamamı veya büyük kısmı kamu hizmet alanında kalan ve tek başına düzenleme yapılamayan parsellerde.
Değer tespiti nasıl yapılıyor?
Hem verici hem de alıcı parseller için değer tespiti yapılması zorunlu. Bu işlem, lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşları tarafından hazırlanıyor. Raporlar, belediyelerin kıymet takdir komisyonu tarafından değerlendirilerek kesinleştiriliyor.
Parselasyon ve itiraz süreci dijitale taşındı
Yeni sistemle parselasyon planları hem belediyelerde hem de internet sitelerinde ilan ediliyor. Ayrıca PARSİD (Parselasyon Planı İzleme ve Denetleme Sistemi) üzerinden e-Devlet aracılığıyla maliklere bildirim yapılıyor. İtirazlar da aynı sistemden yapılabiliyor.
DOP kesintisinde yeni kurallar
Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) kesintisi için getirilen en önemli kural, hiçbir şekilde %45’in aşılmaması. Eğer bu oran aşılıyorsa, eksik kalan alan kamulaştırma ile kamuya kazandırılıyor. Üzerinde yapı olan parsellerde ise DOP kesintisi yerine bedel ödenmesi veya Hazine/Belediye taşınmazlarından tahsis yapılması mümkün.
Kamuya terk edilen alanların akıbeti
Kamuya terk edilen yol, park gibi alanların imar planı değişikliğiyle farklı kullanımlara dönüştürülmesi halinde, mülkiyet yine kamu kurumunda kalıyor. Böylece kamuya kazandırılmış alanların özel mülkiyete dönmesi engellenmiş oluyor.
HerbirEmlak
