Ev sahibinin habersiz eve girmesi suç sayılıyor
Kiralık konut piyasasında ev sahibi ile kiracı arasında yaşanan anlaşmazlıklara bir yenisi daha eklendi. Özellikle "Evin durumunu kontrol edeceğim", "Bakım yapacağım" veya "Anahtar bende zaten var" gibi gerekçelerle kiracının bilgisi ve onayı olmadan konuta girilmesi, Türk Ceza Kanunu kapsamında suç olarak değerlendiriliyor.
Hukukçulara göre, kira sözleşmesi devam ettiği sürece konutun kullanım hakkı kiracıya ait bulunuyor. Bu nedenle ev sahibinin tapu sahibi olması, dilediği zaman konuta girme hakkı vermiyor.
TCK'ya göre 2 yıla kadar hapis cezası gündeme gelebiliyor
Türk Ceza Kanunu'nun 116. maddesinde düzenlenen "Konut dokunulmazlığının ihlali" suçu kapsamında, kiracının açık rızası olmadan eve giren ev sahibi hakkında şikayet üzerine ceza soruşturması başlatılabiliyor.
Bu suçun cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapis olarak öngörülüyor.
Eğer izinsiz giriş;
- Cebir veya tehdit kullanılarak,
- Gece vakti,
- Birden fazla kişiyle birlikte gerçekleştirilirse,
cezanın daha da ağırlaşması söz konusu olabiliyor.
Yedek anahtar bulundurmak sınırsız yetki sağlamıyor
Uygulamada birçok ev sahibi, "Acil durumlar için yedek anahtar bende kalmalı" düşüncesiyle hareket ediyor. Ancak uzmanlar, yedek anahtarın bulunmasının tek başına eve girme hakkı vermediğini belirtiyor.
Kiracının bilgisi ve rızası olmadan yedek anahtar kullanılarak konuta girilmesi de hukuka aykırı kabul ediliyor ve ceza sorumluluğu doğurabiliyor.
Ev sahibi hangi durumlarda eve girebilir?
Türk Borçlar Kanunu, ev sahibine bazı durumlarda konuta erişim hakkı tanıyor. Ancak bu hak belirli kurallara bağlı olarak kullanılabiliyor.
Satış, bakım ve yeni kiracı gösterimi
Türk Borçlar Kanunu'nun 319. maddesi uyarınca kiracı, konutun satışı, zorunlu bakım ve onarım çalışmaları veya yeni kiracı adaylarına gösterilmesi gibi durumlarda gerekli kolaylığı sağlamakla yükümlü.
Ancak bu ziyaretlerin;
- Önceden haber verilmesi,
- Uygun gün ve saatin birlikte belirlenmesi,
- Kiracının bilgisi ve onayı dahilinde yapılması gerekiyor.
Ev sahibinin tek taraflı karar vererek kapıyı açıp içeri girmesi hukuken mümkün bulunmuyor.
Acil durumlarda istisna uygulanabiliyor
Yangın, doğal gaz kaçağı, su patlaması veya binayı tehdit eden benzeri acil durumlarda ise konuta müdahale edilebiliyor.
Ancak bu gibi hallerde de girişin mümkün olduğunca polis, itfaiye veya diğer yetkili kamu görevlileri eşliğinde yapılması ve durumun tutanak altına alınması önem taşıyor.
Kiracı hak ihlali durumunda ne yapabilir?
Ev sahibinin izinsiz şekilde eve girdiğini tespit eden kiracılar, haklarını yasal yollarla arayabiliyor.
Uzmanlar, süreçte şu delillerin önem taşıdığına dikkat çekiyor:
- Apartman veya site güvenlik kamerası kayıtları,
- Komşu tanıkları,
- Ev sahibinin mesajlaşmaları veya itiraf niteliğindeki yazışmalar,
- Ev içi güvenlik kamerası görüntüleri.
Bu delillerle birlikte Cumhuriyet Savcılığı'na başvurularak "konut dokunulmazlığının ihlali" suçundan şikayette bulunulabiliyor.
Mülkiyet hakkı ile kullanım hakkı farklı kavramlar
Uzmanlara göre en sık yapılan hata, mülkiyet hakkı ile kullanım hakkının karıştırılması.
Ev sahibinin taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkı devam etse de, kira sözleşmesi süresince konutun fiili kullanım hakkı kiracıya ait oluyor. Bu nedenle ev sahibi, kiracının özel hayatına ve konut dokunulmazlığına saygı göstermek zorunda bulunuyor.
Hukukçular, hem ev sahiplerinin hem de kiracıların ileride hukuki sorun yaşamamaları için tüm ziyaretlerin karşılıklı iletişim ve yazılı onay çerçevesinde planlanmasını öneriyor.
