Alışveriş merkezlerinde (AVM) ekonomik aktivitenin önemli göstergelerinden biri olan metrekare verimlilik endeksi, 2026 yılı mart ayında güçlü bir performans sergiledi. AYD ve Akademetre Research iş birliğiyle hazırlanan AVM Endeksi sonuçlarına göre, metrekare verimlilik endeksi geçen yılın aynı ayına kıyasla nominal olarak yüzde 35,4 artarak 5.184 puana yükseldi.
Mart 2026’da yıllık enflasyonun yüzde 30,87 seviyesinde gerçekleştiği dikkate alındığında, AVM’lerde metrekare başına ciro artışının enflasyonun üzerinde kaldığı ve reel büyüme sağlandığı görüldü.
Reel büyümede sınırlı ama pozitif tablo
Endeks sonuçlarını değerlendiren Ekonomist Fatih Keresteci, nominal büyümenin reel olarak yaklaşık yüzde 3,5 seviyesinde gerçekleştiğini belirtti. Küresel gelişmeler ve ekonomik yavaşlama beklentilerine rağmen AVM cirolarındaki artış dikkat çekti.
Keresteci’ye göre bu performansın arkasında kategori bazlı farklı dinamikler bulunuyor.
Üç kategori öne çıktı
Mart ayında metrekare verimliliğinde en güçlü artışlar şu sektörlerde gerçekleşti:
- Kişisel bakım ve kozmetik: %59
- Teknoloji: %58
- Yiyecek ve içecek: %47,2
Kişisel bakım ve kozmetik kategorisindeki artış, literatürde “lipstick etkisi” olarak bilinen tüketici davranışıyla açıklanıyor. Alım gücünün zayıfladığı dönemlerde tüketiciler daha ulaşılabilir lüks ürünlere yöneliyor.
Teknoloji kategorisindeki yükselişte ise artan maliyet beklentisi nedeniyle talebin erkene çekilmesi etkili oldu. Yiyecek ve içecek kategorisinde ise Ramazan ve bayram döneminin katkısı hissedildi.
Bazı kategorilerde zayıf performans
Diğer kategorilerde ise büyümenin daha sınırlı kaldığı görüldü:
- Giyim: %28,3
- Hipermarket: %24,8
- Ayakkabı: %16,2
- Eğlence ve hobi: %2,3
Bu tablo, tüketicilerin bütçe kısıtları nedeniyle bazı harcama kalemlerinde daralmaya gittiğini ortaya koyuyor.
İstanbul metrekare cirosunda lider
Rakamlarla AVM endeksi (Mart 2026)
|
Mart ayında kiralanabilir metrekare başına düşen ciro:
- İstanbul: 22.009 TL
- Anadolu: 18.268 TL
- Türkiye geneli: 19.764 TL
İstanbul, her zamanki gibi metrekare başına ciroda liderliğini sürdürdü.
Çeyreklik bazda da güçlü artış
2026 yılı birinci çeyrek verilerine göre:
- Metrekare verimlilik endeksi: 4.881 puan
- Yıllık artış: %32
- Metrekare başına ortalama ciro: 17.553 TL
Bu veriler, AVM performansındaki yukarı yönlü trendin yılın geneline yayılabileceğine işaret ediyor.
Ziyaretçi artışı sınırlı kaldı
Mart ayında ziyaretçi sayısı endeksi:
- Yıllık bazda: %6,7 artış
- Aylık bazda (Şubat’a göre): %21,79 artış
Ziyaretçi sayısındaki artışın ciro artışıyla tam paralel ilerlememesi, AVM’lerin yalnızca alışveriş değil, aynı zamanda sosyal ve deneyim odaklı yaşam alanları olarak kullanıldığını ortaya koyuyor.
Uzman yorumu
“AVM’ler artık sadece alışveriş değil deneyim alanı”
Ekonomist Fatih Keresteci’ye göre ziyaretçi trafiği ile harcama arasındaki fark, AVM’lerin fonksiyonunun değiştiğini gösteriyor. Deneyim odaklı konseptlere yatırım yapan AVM’lerin bu süreçten daha güçlü çıkması bekleniyor.
