Ev alırken sadece satış fiyatına bakmayın! Gizli masraflar bütçeyi yüz binlerce lira artırabiliyor

Ev sahibi olmayı planlayan milyonlarca kişi, çoğu zaman yalnızca konutun satış fiyatına odaklanıyor. Ancak tapu işlemlerinden kredi masraflarına, sigortalardan abonelik ücretlerine kadar birçok ek gider, satın alma maliyetini beklenenden çok daha yukarı taşıyabiliyor.

Gayrimenkul uzmanları, özellikle konut kredisi kullanacak alıcıların, satış bedelinin dışında oluşacak tüm masrafları önceden hesaplamasının büyük önem taşıdığını belirtiyor. Aksi halde bütçede oluşabilecek açıklar nedeniyle satın alma sürecinde ciddi finansman sorunları yaşanabiliyor.

Tapu harcı en büyük kalemlerden biri

Konut alımında ödenen en önemli zorunlu giderlerden biri tapu harcı oluyor. Mevzuata göre tapu harcı alıcı ve satıcı tarafından ayrı ayrı ödenmesi gereken bir yükümlülük olsa da uygulamada tarafların anlaşmasına bağlı olarak bu yükün büyük bölümü çoğu zaman alıcı tarafından karşılanabiliyor.

Tapu işlemleri sırasında ayrıca döner sermaye hizmet bedeli gibi ek resmi ücretler de tahsil ediliyor. Satış öncesinde bu masrafların hangi taraf tarafından karşılanacağının yazılı olarak netleştirilmesi, sonradan yaşanabilecek anlaşmazlıkların önüne geçiyor.

Konut kredisi maliyeti ev fiyatını aşabiliyor

Konut kredisi kullanacak vatandaşların dikkat etmesi gereken en önemli konu ise toplam geri ödeme tutarı.

Kredi faiz oranı yükseldikçe;

• Aylık taksitler artıyor.
• Toplam geri ödeme katlanıyor.
• Dosya masrafı ve kredi tahsis ücretleri ekleniyor.
• Ekspertiz ücreti ödeniyor.
• Hayat sigortası ve konut sigortası gibi poliçeler maliyete dahil oluyor.

Uzun vadeli kredilerde ödenecek toplam faiz, bazı durumlarda satın alınan konutun satış fiyatına yaklaşabiliyor hatta üzerine çıkabiliyor. Bu nedenle uzmanlar yalnızca aylık taksite değil, toplam geri ödeme rakamına odaklanılması gerektiğini vurguluyor.

DASK zorunlu, konut sigortası önemli

Tapu devrinin gerçekleştirilebilmesi için Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) yaptırılması gerekiyor.

DASK primi;

• Konutun bulunduğu il,
• Binanın yapı tarzı,
• İnşa yılı,
• Brüt metrekare,
• Deprem risk grubu

gibi kriterlere göre değişiklik gösteriyor.

Bunun yanında birçok banka kredi kullandırırken konut sigortası yaptırılmasını da talep ediyor. Konut sigortası zorunlu olmasa da yangın, su baskını, hırsızlık ve doğal afet gibi risklere karşı önemli güvence sağlıyor.

Ekspertiz raporu kritik önem taşıyor

Kredili satışlarda banka tarafından lisanslı ekspertiz şirketlerine değerleme yaptırılıyor.

Ekspertiz raporunda;

• Konutun gerçek piyasa değeri,
• İmar durumu,
• Yapısal özellikleri,
• Bankaya uygunluğu

inceleniyor.

Ekspertiz değerinin satış fiyatının altında kalması halinde banka daha düşük kredi kullandırabiliyor. Bu durumda alıcının peşinatı artırması gerekebiliyor.

Emlak komisyonunu önceden öğrenin

Emlak ofisi aracılığıyla yapılan alımlarda hizmet bedeli de önemli bir maliyet oluşturuyor.

Komisyon oranları ve ödeme yükümlülükleri sözleşme imzalanmadan önce mutlaka öğrenilmeli, ödenecek tutar yazılı hale getirilmeli.

Noter ve vekâlet giderleri de çıkabiliyor

Alıcı veya satıcının işlemleri vekâlet yoluyla yürütmesi halinde noter masrafı oluşuyor.

Ayrıca;

• Tercüman ihtiyacı,
• Yabancı uyruklu alıcı işlemleri,
• İlave resmi belgeler

gibi durumlarda da ek maliyetlerle karşılaşılabiliyor.

Taşınma sonrası masraflar da bütçeye eklenmeli

Ev satın alındıktan sonra başlayan harcamalar da göz ardı edilmemeli.

Bunlar arasında;

• Elektrik aboneliği
• Su aboneliği
• Doğalgaz aboneliği
• İnternet bağlantısı
• Güvence bedelleri
• Nakliye
• Boya ve badana
• Mutfak ve banyo yenilemesi
• Mobilya ve beyaz eşya alımları
• Site aidatı

gibi kalemler önemli yer tutuyor.

Özellikle ikinci el konutlarda bakım ve tadilat giderleri beklenenden yüksek olabiliyor.

İskân ve ipotek kontrolü mutlaka yapılmalı

Uzmanlar, satın alma öncesinde sadece fiyatı değil, taşınmazın hukuki durumunu da araştırmanın önemine dikkat çekiyor.

Tapu kaydında;

• İpotek,
• Haciz,
• Şerh,
• İntifa hakkı,
• Kat mülkiyeti veya kat irtifakı durumu,
• Yapı kullanım izin belgesi (iskân),

gibi kayıtların mutlaka incelenmesi öneriliyor.

İskânı bulunmayan veya hukuki sorunu bulunan taşınmazlar ilerleyen süreçte hem kredi kullanımını hem de satış işlemlerini zorlaştırabiliyor.

Aidat ve ortak giderleri araştırın

Özellikle site içerisinde yer alan konutlarda aylık aidatlar önemli seviyelere ulaşabiliyor.

Satın alma öncesinde;

• Güncel aidat tutarı,
• Demirbaş giderleri,
• Planlanan büyük bakım harcamaları,
• Yönetim borçları

hakkında bilgi alınması öneriliyor.

Uzmanlardan "toplam maliyet hesabı" uyarısı

Gayrimenkul uzmanları, ev satın alırken yalnızca ilan fiyatına odaklanmanın yanıltıcı olabileceğini belirtiyor.

Satın alma kararı verilmeden önce;

• Tapu harcı,
• Kredi geri ödeme planı,
• Sigortalar,
• Ekspertiz,
• Komisyon,
• Noter,
• Abonelik,
• Taşınma,
• Tadilat,
• Aidat

gibi tüm kalemlerin tek tek hesaplanması, beklenmedik mali yüklerle karşılaşılmasının önüne geçiyor.

Veri kutusu: Ev alırken karşılaşılabilecek başlıca ek masraflar