Yüksek mortgage faiz oranları ve artan konut fiyatları, ABD’de ilk kez ev sahibi olmak isteyenlerin önünde ciddi bir engel oluşturuyor. 2024 yılında ilk kez ev satın alanların sayısı, bir önceki yıla göre 380 bin kişi azalarak 1,1 milyona geriledi. Bu rakam, tarihsel ortalamanın neredeyse yarısına denk geliyor.
Konut kredisi faizlerinin yüksek seyretmesi ve erişilmesi güç fiyatlar, milyonlarca Amerikalıyı kiralık konutlara yöneltti. Independent ve Wall Street Journal’da yer alan analizlere göre, ülkedeki kiracı hane sayısı 2024 itibarıyla 46 milyonla rekor kırdı.
Ev almak artık lüks oldu
Harvard Üniversitesi Konut Araştırmaları Merkezi’ne göre, ortalama bir evi satın alabilmek için yıllık en az 127 bin dolar gelir gerekiyor. Ancak 46 milyon kiracıdan sadece 6 milyonu bu seviyede bir gelire sahip. 2021 yılında bu eşik 79 bin dolardı. Bu dramatik fark, ev sahibi olmanın giderek daha ulaşılmaz hale geldiğini gösteriyor.
Özellikle Z kuşağı ve Y kuşağı, önceki nesillerle karşılaştırıldığında çok daha düşük oranlarda ev sahibi olabiliyor. Baby Boomer kuşağının aynı yaş aralığında ulaştığı ev sahipliği oranlarına yaklaşmak, yeni nesil için neredeyse imkânsız hale gelmiş durumda.
Düşük fiyatlı konutlarda talep de, üretim de azaldı
ABD’de konut satışlarında yaşanan düşüş, özellikle 500 bin doların altındaki evlerde daha belirgin. Bu fiyat aralığı, ilk kez ev alanların en çok tercih ettiği segment olarak öne çıkıyor. 2025’e dair ilk veriler de umut vermiyor. Mayıs ayına kadar olan satış istatistiklerine göre, toplam konut satışları 2025 sonunda 40,3 milyon adette kalabilir. Bu da 2024’ün gerisinde kalınacağına işaret ediyor.
İnşaat firmaları da bu durumdan doğrudan etkileniyor. 2024 Mayıs verilerine göre yeni konut satışlarında yıllık bazda yüzde 6’lık bir düşüş yaşandı. Özellikle “başlangıç konutları” olarak bilinen, uygun fiyatlı konutlara olan talep azaldıkça, bu segmentteki inşaatlar da yavaşlıyor.
Ev sahibi olmak için umut var mı?
Uzmanlara göre, ABD’de ilk kez ev alacakların yeniden hareketlenmesi için ya mortgage faizlerinde ciddi bir düşüş yaşanmalı ya da konut fiyatlarında büyük bir gerileme olmalı. Aksi takdirde, genç nesillerin ev sahibi olma hayalleri bir süre daha ertelenmeye devam edecek gibi görünüyor.
