Anayasa Mahkemesi (AYM), özel hukuk kişileri arasındaki alacak davalarına ilişkin dikkat çeken bir pilot karara imza attı. Yüksek Mahkeme, yüzde 9-24 aralığında uygulanan yasal faizlerin enflasyon karşısında alacaklının parasını korumadığına hükmederek, bunun mülkiyet hakkı ihlali olduğuna karar verdi. Karar kapsamında TBMM’ye, düzenlemenin yapılması için 6 ay süre tanındı.
Hüseyin Gökçe'nin Ekonomim.com'daki haberine göre, 2010 yılında inşaat halindeki bir konutu krediyle satın alan vatandaş, konutu teslim alamayınca şirkete ve bankaya dava açmış, mahkeme yıllık yüzde 9 temerrüt faizi ve yüzde 20 icra inkar tazminatı ödenmesine karar vermişti. Ancak vatandaş, parasının değer kaybettiğini ileri sürerek ek tazminat talep edince dosya yeniden yargıya taşındı. Temyiz aşamasında talep reddedilse de, AYM hak ihlali olduğuna hükmetti ve pilot karar usulünü devreye soktu.
Yüksek Mahkeme gerekçeli kararında, “Alacaklının geç tahsil edilen parasının enflasyon karşısında değer kaybetmesi, alacağını gerçek değeriyle elde etmesini engelliyor. Borçlu ise borcunu düşük değerle ödeyerek avantaj sağlıyor” ifadelerine yer verdi.
Hukukçular nasıl yorumladı?
Prof. Dr. Ersan Şen, kararın yasal düzenlemelerin enflasyon kaybını karşılamaya yeterli olmadığının ilanı niteliğinde olduğunu belirterek, “Resmi ve gayri resmi enflasyon tartışmasının önü açılacak. Millet TL’yi güvenli liman olarak görmüyor, dövizle işlem yapıyor” dedi.
Prof. Dr. Süheyl Batum, AYM’nin binlerce dosyanın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne gitmesini önlediğini söyledi. “Anayasa Mahkemesi bu kez kişiyi devletin karşısında korudu” ifadelerini kullandı.
Avukat Asker Çatak, kararın yüzbinlerce yeni dava doğuracağını vurgulayarak, “Yargının mevcut organizasyon gücü bu yükü taşıyamaz. İş davaları, kıdem tazminatı, daha önce kapanmış dosyalar bile yeniden açılabilir” uyarısında bulundu.
AYM’nin pilot kararında, ihlalin yapısal sorunlardan kaynaklandığı ve benzer başvuruların 6 ay süreyle bekletileceği açıklandı. Bu süre içinde TBMM’nin yeni yasal düzenleme yapması gerekiyor.
