Türkiye’de bir yapının inşaatına başlanabilmesi için kural olarak yapı ruhsatı alınması zorunlu. Ancak imar mevzuatında bazı istisnalar bulunuyor. Av. Mikail Enes Çuban, hangi hallerde yapı ruhsatı aranmadığını anlatarak hem vatandaşların hem de sektör profesyonellerinin en çok merak ettiği konuyu açıklığa kavuşturdu.
Basit tamirat ve tadilatlarda ruhsat gerekmiyor
3194 sayılı İmar Kanunu ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne göre, taşıyıcı sistemi etkilemeyen basit onarımlar ruhsata tabi değil. 
Ruhsat gerekmeyen uygulamalardan bazıları:
İç ve dış sıva, boya, badana
Döşeme ve tavan kaplamaları
Elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri
Çatı onarımı ve kiremit aktarılması
Balkonlara takılan açılır–kapanır cam sistemleri
Korkuluk, pergola, çardak/ kameriye
Pencere değişimi
Bölme duvar ve bahçe duvarı tamiratları
Taşıyıcı sistemi etkilemeyen iç mekân proje değişiklikleri
INFOBOX: “Rakamlarla basit tadilat”
Basit tamirat ve tadilatlar 3194 sayılı Kanun m. 21/3 ile düzenleniyor.
Balkon camlama ve benzeri uygulamalar m. 59/1 kapsamında ruhsat dışı kabul ediliyor.
Enerji sistemleri ve şarj üniteleri de ruhsatsız yapılabiliyor
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne göre, belirli şartlarla yapılan enerji verimliliği uygulamalarında da ruhsat aranmıyor.
Bunlar arasında ısı yalıtımı, doğalgaz dönüşüm uygulamaları, binaya ait güneş enerjisi sistemleri ve ortak otoparklarda elektrikli araç şarj üniteleri bulunuyor.
Köy yerleşik alanlarında birçok yapı için ruhsat gerekmiyor
Belediye ve mücavir alan dışındaki köy yerleşik alanlarında,
Konutlar
İmar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık yapıları
Köy halkının ihtiyaçlarına yönelik bakkal, manav, fırın, kahvehane vb. yapılar
için ruhsat şartı bulunmuyor.
INFOBOX: “Köyde ruhsatsız yapılabilecek yapılar”
Konut
Küçük ölçekli tarım-hayvancılık yapıları
Köy kooperatifi binaları
Köy esnafına yönelik ticari yapılar
İskân dışı alanlarda bağ evi ve sera için istisna
İskân dışı alanlarda yapılacak tarımsal amaçlı seralar ve belirli ölçütleri taşıyan bağ evleri de ruhsat dışı kabul ediliyor.
Ruhsat gerektirmeyen bağ evi şartları:
Taban alanı en fazla 75 m²
Toplam inşaat alanı 150 m²
En fazla 2 kat
Parselde yalnızca 1 adet
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün uygun görüşü
Kamuya ait bazı yapı ve tesislerde de ruhsat aranmaz
Devletin güvenliği ve gizlilik gerektiren tesisleri için ruhsat zorunluluğu yoktur. Bunlara:
Mühimmat yapıları
Sığınaklar
Radar istasyonları
Gözetleme kuleleri
Karakol ve destekleme yapıları
örnek gösterilebilir.
Ayrıca kamu kurumlarının yaptığı enerji, sulama, ulaştırma ve doğal kaynak tesisleri için de yapı ruhsatı gerekmiyor.
“Her durum ayrı değerlendirilmelidir”
Av. Mikail Enes Çuban, ruhsat zorunluluğunun her olayda farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor:
“Mevzuat çok dağınık olduğu için hangi yapıların ruhsata tabi olmadığını belirlemek her zaman kolay değildir. Yanlış bir uygulama hem İmar Kirliliğine Neden Olma suçu hem de idari yaptırımlar doğurabilir. Bu nedenle her somut olay mutlaka uzman bir hukukçu tarafından değerlendirilmelidir.”
Mikail Çuban'ın gdhresmi.com sitesindeki yazısından yararlanılarak haberleştirildi.
