Türkiye hazır beton Birliği (THBB) Başkanı Yavuz Işık, Türkiye’de üretilen hazır betonun kalite ve dayanım açısından depreme karşı güvenli olduğunu ancak asıl sorunun betonun şantiyede doğru şekilde dökülmemesi olduğunu söyledi. Işık, betonun üretim kadar uygulama aşamasının da hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Yeni nesil yapı denetim sistemiyle birlikte hazır beton ve nervürlü çeliğin zorunlu hale geldiğini hatırlatan Işık, “Yapı denetimi olan, nervürlü çelik ve hazır beton kullanılan binaların yüzde 97’si sağlam. Biz ruhsatsız hiçbir yapıya beton vermiyoruz” dedi.
2000 öncesi binalar ciddi risk taşıyor 
Dünya gazetesinin sorularını cevaplandıran THBB Başkanı Işık, 2000 yılından önce yapılan binaların hem beton hem de kullanılan demir kalitesi açısından ciddi risk barındırdığını vurguladı. O dönem vatandaşların kendi imkânlarıyla yaptığı evlerin de bugünkü standartların çok gerisinde kaldığını belirten Işık, yapı denetim kanununun sektörde önemli bir kırılma noktası olduğunu söyledi.
Betonu kötü olan bina yıkılıyor
Türkiye’de hazır betonun sıkı bir denetimden geçtiğini aktaran Işık, bakanlık ekiplerinin sahada aktif şekilde kontrol yaptığını belirtti.
“Yolda giden herhangi bir beton mikseri durdurulup numune alınabiliyor. 7 ve 28 günlük beton testleri yapılıyor. Eğer sonuçlar istenilen seviyede çıkmazsa o inşaattan karot alınıyor. Sorun tespit edilirse ilgili kısım yıkılıyor. Bu şekilde yıkılan birçok bina var.”
Beton üretiminde belirli standartlar olduğunu hatırlatan Işık, betonun santralden çıktıktan sonra şantiyede doğru şekilde dökülmesinin en kritik aşama olduğunu söyledi.
⚠️ Uzman yorumu: “Bir metreküp betonda yüzde 10 fazla su, ciddi mukavemet kaybı demektir”
Işık, hazır betonun içine şantiyede su katılmasının en büyük risklerden biri olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:
Betonun içine sonradan su eklenmesi mukavemeti düşürüyor
Yukarıdan döküm segregasyona (ayrışmaya) yol açıyor
Beton iki aşamalı bir süreçtir: üretim ve uygulama
“Üretim ne kadar iyi olursa olsun, döküm hatalıysa bina riskli hale gelir” dedi.
Önüne gelen beton işi yapmamalı
Sektörde mali yeterliliği olmayan firmaların artış gösterdiğini ifade eden Işık, beton üretiminin basit bir ticaret değil, sanayicilik işi olduğunu vurguladı.
“Bir beton pompasının maliyeti 25–30 milyon lira. Bu sektör yüzde 4–5 kârla ayakta kalamaz. Mali yeterlilik şartları getirilmeli, denetimler artırılmalı.”
Vatandaşlara da çağrıda bulunan Işık, KGS (Kalite Güvence Sistemi) denetimli beton kullanılmasının hayati önem taşıdığını belirtti. Birçok müteahhidin KGS denetimi olmayan betonu şantiyeye sokmadığını da sözlerine ekledi.
♂️ Rakamlarla sektör
Beton pompası sayısı: 5.500
Transmikser sayısı: 24.000
Beton santrali sayısı: 2.000
Yıllık beton üretimi: 130 milyon metreküp
Sektör cirosu: 7 milyar dolar
THBB üyelerinin pazar payı: %65
KGS kapsamında eğitilen kişi sayısı: 20 bin
“Deprem değil, çürük binalar öldürüyor”
Deprem gerçeğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Işık, mühendislik çözümleriyle can ve mal kaybının önlenebileceğini belirtti.
“Deprem değil, çürük binalar insanları öldürüyor. Zemin kadar tasarım da önemli. Zemine uygun statik hesap yapılmalı. Kolon kesiliyor, deprem perdesi kesilip dükkân yapılıyor, kat çıkılıyor. Asıl risk burada.”
Beton mukavemetinin geçmişte 14 MPa seviyesinde olduğunu, bugün ise 100 MPa’ya kadar çıktığını hatırlatan Işık, betonun çevresel etkilerden korunmasının da büyük önem taşıdığını söyledi.
Zorla beton döktürüp CİMER’e şikâyet edenler var
Bazı vatandaşların ulaşımı zor ve ekonomik olmayan bölgelere beton döktürmek istediğini belirten Işık, bu durumun maliyetleri ciddi şekilde artırdığını ifade etti.
“Firma ‘oraya beton gönderemem’ diyor, vatandaş baskı kuruyor. Beton dökülüyor, fiyat yükseliyor, sonra ‘pahalı’ diye CİMER’e şikâyet ediliyor. Kırsal ve ormanlık alanlarda lojistik maliyet göz ardı ediliyor.”
Beton yüksek katlarda daha güvenli
Çelik yapıların yüksek katlarda yangın riskine karşı dezavantajlı olduğunu söyleyen Işık, betonun özellikle yüksek yapılarda daha güvenli olduğunu vurguladı.
“Betonun ömrü 100 yıl. Yüksek katlı yapılarda beton daha uygun bir malzeme.”
