Yeni yılın başlangıcıyla birlikte iş değişikliği planları hız kazanırken, maaş düzeyi çalışanlar için en belirleyici faktörlerden biri olmaya devam ediyor. Euronews’un, AB İstatistik Ofisi Eurostat’ın 2024 verilerine dayandırdığı ülke karşılaştırması, Avrupa genelinde maaşlar arasındaki çarpıcı farkları ortaya koyuyor.
AB’de ortalama yıllık maaş 40 bin euroya yaklaştı
Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği’nde çalışan başına ortalama yıllık maaş 39 bin 808 euro seviyesinde bulunuyor. Ancak üye ülkeler arasında ciddi farklılıklar dikkat çekiyor.
En düşük ortalama yıllık maaş Bulgaristan’da 15 bin 387 euro olarak ölçülürken, listenin zirvesinde 82 bin euro ile Lüksemburg yer alıyor. Böylece AB genelinde en düşük ve en yüksek maaş arasındaki fark 5,4 kata ulaşıyor.
Lüksemburg’un yanı sıra Danimarka, İrlanda, Belçika, Avusturya ve Almanya’da çalışan başına ortalama yıllık maaş 50 bin euronun üzerinde seyrediyor. Buna karşılık Bulgaristan, Yunanistan ve Macaristan’da ortalama maaşlar 20 bin euronun altında kalıyor.
Eurostat, ülkeler arası karşılaştırmayı daha sağlıklı yapmak adına yarı zamanlı çalışanları da dikkate alarak tüm verileri tam zamanlı çalışmaya göre düzeltiyor.
Maaşlar neden ülkeden ülkeye değişiyor?
Uluslararası Çalışma Örgütü’nden (ILO) ekonomist Giulia De Lazzari, ülkeler arasındaki maaş farklarının temelinde ekonomik yapı ve verimlilik düzeyinin yer aldığını belirtiyor. De Lazzari’ye göre finans, bilişim ve ileri teknoloji gibi katma değeri yüksek sektörlerin ağırlıkta olduğu ülkelerde ücretler daha yüksek seviyelerde oluşuyor.
Buna karşın tarım, tekstil ve temel hizmetler gibi düşük katma değerli sektörlerin baskın olduğu ekonomilerde maaşlar sınırlı kalıyor. Sendikalaşma oranları, toplu sözleşmelerin kapsamı ve yasal asgari ücret düzeyi de ücretler üzerinde belirleyici rol oynuyor.
Avrupa Sendika Enstitüsü’nden (ETUI) Dr. Agnieszka Piasna ise özellikle Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde düşük sendikalaşma oranlarının ve yüksek işsizlik seviyelerinin çalışanların pazarlık gücünü zayıflattığını vurguluyor.
Satın alma gücü farkı tabloyu değiştiriyor
Maaşlar satın alma gücü standardına (PPS) göre değerlendirildiğinde ülkeler arasındaki fark belirgin biçimde azalıyor. Yaşam maliyetlerinin hesaba katıldığı bu yöntemde en düşük ve en yüksek maaş arasındaki fark 2,5 kata kadar geriliyor.
Tam zamanlı düzeltilmiş maaşlar Yunanistan’da 21.644 PPS seviyesinden başlarken, Lüksemburg’da 55.051 PPS’e ulaşıyor. Belçika, Danimarka, Almanya ve Avusturya da 48.500 PPS’in üzerindeki maaşlarıyla üst sıralarda yer alıyor.
En düşük PPS değerlerine sahip ülkeler ise Yunanistan, Slovakya, Macaristan, Bulgaristan ve Estonya olarak sıralanıyor.
Maaşlarda artış beklentisi sürüyor
Son beş yıldaki artış eğilimi devam ederse, AB genelinde ortalama yıllık maaşın 2025’te 41 bin 600 euroya, 2026’da ise 43 bin 400 euroya yükselmesi bekleniyor. Ancak uzmanlar, maaş artış hızlarının ülkeler arasında önemli ölçüde farklılaşmaya devam edeceğine dikkat çekiyor.
