Tarım arazilerinde cins değişikliği, arazi üzerindeki kullanım amacının değişmesiyle gündeme gelen önemli bir işlemdir. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında düzenlenen bu işlem, tarım arazisinin durumuna göre farklı prosedürlerle yapılır.
Cins değişikliği, üç temel durumda karşımıza çıkar:
Boş arazinin yapılı hale gelmesi
Tarım arazisine hayvan çiftliği, sera veya diğer tarımsal yapılar inşa edildiğinde arazi yapısızdan yapılı hale geçer. Bu durumda:İlgili projeler hazırlanır ve yetkili kurumlardan onay alınır.
Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlüğü’nden izin sağlanır.
Lisanslı harita mühendisleri veya Kadastro Müdürlüğü üzerinden başvuru yapılarak tapuda cins değişikliği tescil edilir.
Boş arazinin dikili tarım arazisine dönüşmesi
Boş tarım arazisine meyve bahçesi veya benzeri ağaçlıklar dikildiğinde cins değişikliği yapılabilir. Ancak bunun için:Dikilen ağaçların en az 5 yaşında olması,
Ağaç sayısının ve dikim aralıklarının uygulama talimatına uygun olması gerekir.
Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik ekibi tarafından hazırlanan rapor olumlu olursa, tapu sicilinde cins değişikliği gerçekleşir.
Dikili tarım arazisinin tekrar boş araziye dönüşmesi
Arazi üzerindeki meyve ağaçlarının hastalık, kuruma veya söküm nedeniyle yok olması halinde cins değişikliği yapılabilir. Ancak ağaçların sökülmesinin üzerinden en az 5 yıl geçmiş olmalıdır. Bu durum da Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün hazırladığı raporla belgelenir ve tapuda tescil edilir.
Başvuru süreci
Tüm cins değişikliği işlemleri için ilk adım, Kadastro Müdürlüğü veya lisanslı harita mühendislik bürolarına başvurudur. Gerekli izinler ve teknik raporlar tamamlandıktan sonra Tapu Sicil Müdürlüğü, arazi vasfını yeni durumuna göre günceller.
Uzmanlar uyarıyor: Tarım arazilerinde 5 yıllık yaş ve söküm süresi şartına dikkat edilmeden yapılan başvurular reddedilir. Bu nedenle başvuru öncesi arazi üzerindeki mevcut durumun Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
