Kentsel dönüşüm uygulamalarının en önemli adımı olan riskli yapı tespiti, can ve mal güvenliğini korumak amacıyla yürütülüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kurumlar tarafından yapılan tespitler, yapının mevcut durumu ve dayanıklılığını ortaya koyuyor.
Riskli yapı tespiti hangi binalar için yapılır?
Riskli yapı tespiti; insanların oturma, çalışma, eğlenme, dinlenme veya ibadet gibi faaliyetlerde bulunduğu, ayrıca hayvan veya eşyaların korunmasına yarayan binalar için yapılabiliyor.
Ancak, inşaat halinde olup ikamet edilmeyen yapılar ile metruk veya statik bütünlüğü bozulmuş binalar riskli yapı tespitine konu edilmiyor.
Riskli yapı tespiti başvurusunu kim yapabilir?
Tespit, yapı malikleri veya kanunî temsilcileri tarafından, masrafları kendilerine ait olmak üzere yaptırılıyor.
Kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmamış arsa paylı tapularda ise tespit, fiilen yapının sahibi olan arsa payı sahibi tarafından yapılabiliyor.
Eğer yapı başkasına aitse ve bu durum tapuya şerh edilmişse, tespit işlemi lehine şerh olan tarafça gerçekleştiriliyor.
Malikler tarafından başvuru yapılmaması halinde, Bakanlık veya İdare gerekli görmesi durumunda tespiti kendisi yapabiliyor veya yaptırabiliyor.
Tarihi yapılar için ise durum biraz farklı. Tarihi binalarda riskli yapı tespiti, sadece maliklerin talebiyle yapılabiliyor ve sonuçlar Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na bildiriliyor. Kurulun kararına göre uygulama aşamasına geçiliyor.
Başvuru için gerekli belgeler
Riskli yapı tespiti talebi için şu belgeler gerekiyor:
Talebe ilişkin dilekçe,
Güncel tapu durum belgesi,
Kimlik belgesi fotokopisi.
Her yapı için yalnızca bir adet riskli yapı tespiti raporu düzenlenebiliyor.
Süreç nasıl ilerliyor?
Hazırlanan rapor, 10 iş günü içinde yapının bulunduğu ilin Müdürlüğü’ne veya yetki devri yapılmışsa İdareye gönderiliyor.
Bakanlık raporu inceledikten sonra, yine 10 iş günü içinde tapu müdürlüğüne ileterek tapu kütüğüne gerekli beyanı işliyor.
Tapu müdürlüğü, maliklere ve hak sahiplerine 15 gün içinde itiraz edilebileceğini, aksi halde belirlenen süre zarfında yapının yıktırılması gerektiğini bildiriyor.
Birden fazla yapı bulunan parsellerde, sadece belirli yapıların riskli çıkması durumunda, sadece o yapıların sahipleri itiraz hakkına sahip oluyor.
Bilgi Kutusu: Riskli Yapı Tespitine İtiraz Süresi
Riskli yapı tespitine karşı 15 gün içinde yapının bulunduğu ildeki Müdürlüğe itiraz edilebiliyor. Bu süre geçtikten sonra tespit kesinleşiyor ve yıkım süreci başlatılıyor.
