Vefat eden kişilerin borçları mal varlığından fazla olduğunda, yasal mirasçıların en çok başvurduğu yollardan biri "reddi miras" oluyor. Medeni Kanun’a göre mirasçılar, ölüm tarihinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebiliyor. Ancak reddi miras, bazı sosyal güvenlik haklarının alınmasına engel oluşturmuyor.
Mirasın reddedilmesi durumunda, ölen kişinin dul eşi ve çocukları ölüm aylığı (dul ve yetim aylığı) almaya devam edebiliyor. Sosyal güvenlik hakları, miras hukukundan farklı olarak değerlendirilirken, reddi miras bu hakların alınmasını engellemiyor.
Borçtan dolayı haciz uygulanamıyor
Reddi miras yapanların aldığı ölüm aylıklarına, ölen kişinin borçlarından dolayı haciz konulamıyor. Kendi borçları için ise sadece yazılı onay vermeleri halinde haciz işlemi uygulanabiliyor.
Emekli ikramiyesi ödenebilir mi?
Kamu görevlisi olarak görev yaparken vefat eden bir kişinin mirasçısı, reddi miras yapmış olsa dahi ölüm aylığına hak kazanmışsa, emekli ikramiyesinden pay alabiliyor. Örnek olarak, ölen kişinin eşine ve bir çocuğuna ölüm aylığı bağlanmışsa, sadece bu kişiler emekli ikramiyesi alabiliyor. Diğer çocuklar ise ölüm aylığı almıyorsa ikramiyeden faydalanamıyor.
Ancak ölen kişi emeklilik dilekçesi verdikten sonra ikramiyesini almadan vefat etmişse, bu ikramiye artık sosyal güvenlik hakkı olmaktan çıkıyor ve mirasın bir parçası sayılıyor. Böyle bir durumda ikramiye terekeye dahil ediliyor ve reddi miras yapılmışsa hak kaybı yaşanıyor.
Kıdem tazminatında durum farklı
SSK’lı (4/a) çalışanların vefatında ise kıdem tazminatı miras olarak kabul ediliyor. Bu nedenle reddi miras yapan mirasçılar, kıdem tazminatından pay alamıyor.
Açıkça aciz durumundaysa ret kararı gerekmez
Yargıtay’ın 2018 tarihli kararına göre, ölüm anında borçları mal varlığından çok olan ve bu durum açıkça belli ya da resmi olarak tespit edilmişse, mirasçıların ayrıca mahkemeye başvurmalarına gerek olmadan mirası reddetmiş sayılıyorlar. Bu karar, uygulamada pek çok mirasçının yükünü hafifletiyor.
BAĞ-KUR’luların mirasçıları prim borcunu ödeyerek aylık alabiliyor
Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) prim borcu olan BAĞ-KUR’lulara ölüm aylığı bağlanamıyor. Ancak reddi miras yapılmış olsa bile, hak sahipleri bu prim borcunu kendileri ödeyerek ölüm aylığı bağlatabiliyorlar.
Ahmet Kıvanç'ın Habertürk'teki yazısından yararlanılarak hazırlandı
