Miras davaları patladı, mal paylaşımı krize dönüştü

Türkiye’de mirastan mal kaçırma ve tapu iptali davaları son dört yılda adeta patlama yaşadı. Adalet Bakanlığı verilerine göre 2020–2024 döneminde tapu iptali ve tescil davaları yüzde 50 artarken, bu yükselişin büyük bölümünü miras davaları oluşturdu. Artan gayrimenkul fiyatları ve mirasçıların haklarını daha bilinçli talep etmeye başlaması, dava sayılarındaki tırmanışın ana sebepleri arasında yer alıyor.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Avukat Seda Yılmaz, toplumda miras hakkını arama konusunda eski çekincelerin kalmadığını belirtti. 

Gayrimenkul fiyatlarındaki yükseliş dava patlamasına yol açtı

Avukat Yılmaz, miras davalarındaki artışın en kritik nedeninin gayrimenkullerde yaşanan hızlı değer artışı olduğunu vurguladı:

“Gayrimenkuller son yıllarda ciddi şekilde değerlendi. Dolayısıyla mirasçılar, mirastan mal kaçırma amaçlı yapılan devirlere göz yummak istemiyor. Vergiden kaçınma amaçlı hamleler de bu davaları tetikliyor. Ama en önemlisi, toplum artık hukuki kavramlara daha hâkim ve hak arama konusunda cesur.”

Tapu iptali davaları en uzun süren dava türü

Türkiye’de tapu iptali ve tescil davalarının ortalama 500 gün sürdüğünü belirten Yılmaz, sürecin oldukça teknik olduğuna dikkat çekti:

“Bilirkişi raporlarındaki eksiklikler, ölünceye kadar bakma sözleşmeleri gibi karmaşık hukuki işlemler davaların süresini uzatıyor. Muvazaalı işlemlerde ise tanık beyanları, para hareketleri, banka kayıtları gibi pek çok delil hayati önem taşıyor.”

En çok başvurulan yöntem: ‘Satış görünümlü bağış’

Muris muvazaası davalarında en yaygın yöntemin satış gibi gösterilen bağışlar olduğunu belirten Yılmaz, süreci şöyle açıkladı:

“Mirasçılar genellikle tapu kayıtlarını incelerken şaşırtıcı işlemlerle karşılaşıyor. Örneğin bir evin düşük bedelle kardeşe ‘satıldığı’ görülüyor. Oysa gerçek işlem bağış olabiliyor. Satış bedelinin kısa sürede geri çekilmesi veya para transferinin gerçek bir ticari karşılığının olmaması, muvazaanın önemli göstergeleri.”

Başarı oranı yüksek ama profesyonel destek şart

Muris muvazaası davalarında başarı oranının oldukça yüksek olduğunu ifade eden Yılmaz, mirasçıların tüm mal varlığı hareketlerini araştırması gerektiğini belirtti:

“Tapu iptali gerçekleşirse mirasçı, miras payı oranında hakkını alır. Tenkis davasında ise saklı pay korunur. Ancak bu süreçte etkili bir hukuki destek almak çok önemli.”