İstanbul Gayrimenkul Değerleme Kurucu Ortağı Dr. Ahmet Büyükduman, konut piyasasına ilişkin yaptığı değerlendirmelerde faiz politikası, konut fiyatları, tasarruf finansman şirketleri ve TOKİ'nin yeni sosyal konut kampanyasına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
"Faiz indiriminin hızı belirleyici olacak"
Küresel ekonomik görünümün iyileşmesi ve jeopolitik risklerin azalmasının Türkiye ekonomisine de olumlu yansıyabileceğini belirten Büyükduman, konut piyasasında asıl belirleyici unsurun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın faiz indirim süreci olacağını söyledi.Petrol fiyatlarının da enflasyon üzerinde önemli etkisi bulunduğunu dile getiren Büyükduman, konut piyasasında reel toparlanmanın ancak faizlerin gerilemesiyle mümkün olacağını ifade etti."Bu yılın sonuna kadar konut piyasasında çok güçlü bir reel fiyat artışı beklemiyorum" diyen Büyükduman, fiyatların aylık bazda enflasyona yaklaşabileceğini ancak mevcut faiz seviyelerinde konut fiyatlarının enflasyonun üzerinde yükselmesinin zor olduğunu kaydetti.
Tasarruf finansman şirketleri yeni oyuncu oldu
İpotekli konut satışlarının geçmiş dönemlerden farklı bir yapıya kavuştuğunu söyleyen Büyükduman, piyasada tasarruf finansman şirketlerinin ağırlığının hızla arttığını belirtti.Bu şirketler aracılığıyla gerçekleşen konut alımlarının bugünün değil, yaklaşık bir veya bir buçuk yıl önce yapılan sözleşmelerin sonucu olduğuna dikkat çeken Büyükduman, şu değerlendirmeyi yaptı:"İpotekli satışların en az yüzde 35'lik bölümünün tasarruf finansman şirketleri üzerinden gerçekleştiğini tahmin ediyorum. Önümüzdeki dönemde bu pay daha da artacaktır."Yeni sözleşmelerin önemli bölümünün konut alımı amacıyla yapıldığını belirten Büyükduman, bunun da fiyatlardan bağımsız olarak ipotekli satışların ve toplam konut satışlarının önümüzdeki dönemde artmaya devam edeceğine işaret ettiğini söyledi.
TOKİ kampanyası kiralara kısa vadede etki etmez
TOKİ'nin başlattığı yeni sosyal konut kampanyasını da değerlendiren Büyükduman, 20 bin konutluk projenin kısa vadede kiralar üzerinde belirleyici bir etki oluşturmasını beklemediğini ifade etti.Teslimlerin büyük bölümünün 48 ay içinde yapılacağını hatırlatan Büyükduman, yıllık teslim edilecek konut sayısının Türkiye'nin konut piyasası büyüklüğü dikkate alındığında oldukça sınırlı kaldığını söyledi.Büyükduman, "Türkiye'de yıllık bu projeden gelecek 3-4 bin konut, ülkenin yaklaşık iki günlük yeni konut satışına karşılık geliyor. Bu nedenle arz üzerinde çok büyük bir etkisi olmaz" dedi.
"Arz tarafında ciddi bir sıkıntı yok"
Son yıllarda alınan yapı ruhsatlarının konut arzı açısından olumlu bir tablo ortaya koyduğunu belirten Büyükduman, deprem konutları hariç tutulduğunda bile yaklaşık 800 bin konutluk ruhsat seviyesine ulaşıldığını söyledi.Bu rakamın Türkiye'nin tüm ihtiyacını karşılamasa da önceki yıllara göre güçlü bir üretim kapasitesine işaret ettiğini belirten Büyükduman, inşaat maliyetleri nedeniyle ruhsatlarda sert bir düşüş beklemediğini ifade etti.Konut fiyatları ile inşaat maliyetlerinin uzun vadede birbirinden çok fazla ayrışmadığını söyleyen Büyükduman, geliştiricilerin kâr marjlarını büyük ölçüde koruyabildiğini dile getirdi.
TOKİ'nin en büyük etkisi psikolojik olacak
TOKİ projelerinin fiyatlar üzerinde doğrudan değil, daha çok psikolojik etki oluşturacağını belirten Büyükduman, konut satın almayı planlayan vatandaşların kura süreçlerini beklemek için alım kararlarını erteleyebileceğini söyledi.Bu durumun kısa vadede piyasa hareketliliğini sınırlayabileceğini ifade eden Büyükduman, etkinin özellikle projelerin yoğunlaştığı illerde daha belirgin hissedilebileceğini kaydetti.
Rakamlarla
- Mevcut faiz seviyelerinde konut fiyatlarının enflasyonun üzerinde artması zor görülüyor.
- İpotekli satışların yaklaşık yüzde 35'inin tasarruf finansman şirketleri üzerinden gerçekleştiği tahmin ediliyor.
- TOKİ'nin 20 bin konutluk kampanyasının yıllık teslim kapasitesi yaklaşık 3-4 bin konut seviyesinde bulunuyor.
- Deprem konutları hariç tutulduğunda yaklaşık 800 bin konutluk yapı ruhsatı bulunuyor.
- TOKİ kampanyasının kısa vadede kiralar yerine daha çok piyasa psikolojisini etkilemesi bekleniyor.
