İsviçre’nin dünyaca ünlü kayak merkezi Zermatt, ülke gündemini sarsan iddialı bir projeyle karşı karşıya. Yerli girişimci ve sanatçı Heinz Julen tarafından önerilen 260 metre yüksekliğindeki Lina Peak gökdeleni, artan konut ihtiyacına çözüm iddiasıyla sunulurken, Alp siluetine etkisi nedeniyle sert tartışmalara yol açtı.
Köy girişine inşa edilmesi planlanan proje, yaklaşık 500 milyon İsviçre frangı (yaklaşık 534 milyon euro) maliyetiyle bugüne kadar Zermatt’ta gündeme gelen en büyük ölçekli yapı olma özelliğini taşıyor.
Turizm baskısı konut krizini derinleştirdi
Zermatt’ta kalıcı nüfus yaklaşık 6 bin kişi seviyesinde bulunurken, kış sezonunda bu rakam 40 bine kadar yükseliyor. Özellikle turizm sektöründe çalışanlar için konut bulmak her geçen yıl daha da zorlaşıyor.
Projeyi savunan Heinz Julen, bölgedeki tabloyu şu sözlerle özetliyor:
“Zermatt kimliğini korumayı başardı ancak turizmin baskısı altında çalışanlarımız için konut bulmak giderek imkânsız hale geliyor.”
İlk 32 kat uygun fiyatlı konutlara ayrılacak 
Lina Peak projesi, fonksiyonel dağılımıyla da dikkat çekiyor:
İlk 32 kat:
Spekülasyona kapalı, 500 adet uygun fiyatlı konut34–62. katlar:
Serbest piyasaya sunulacak daireler (projenin finansmanı için)Sosyal donatılar:
Kreş, ortak yaşam alanları ve destek birimleriKonutların %50’si:
Uzun vadede de uygun fiyatlı statüsünü koruyacak
Mülkiyet modeli yerel paydaşlara açılıyor
Projede mülkiyet yapısı da bölge yararı gözetilerek planlandı. Arazi ve proje paylarının;
%7’si belediyeye
%7’si yerel halk topluluğuna
%7’si teleferik işletmesine
%7’si yerel demiryolu şirketlerine
ayrılacak. Julen, mülkiyetin %25’ini elinde tutmayı, kalan kısmı ise yatırımcılara açmayı planlıyor.
“Manzarayı bozar” tepkisi yükseliyor
Her ne kadar proje köy girişinde konumlandırıldığı için Matterhorn siluetine zarar vermeyeceği savunulsa da bölge halkı endişeli. Turizm çalışanlarından Augustin, tepkisini şu sözlerle dile getiriyor:
“Konut ihtiyacı gerçek ama bu ölçekte bir kule Zermatt manzarasında yabancı durur. Daha küçük, ahşap ve yerel mimariye uygun çözümler üretilebilir.”
Referandum süreci belirleyici olacak
Yerel yönetim projeye temkinli yaklaşıyor. Yetkililer, gerçek konut ihtiyacının kapsamlı biçimde analiz edildiğini belirtirken, sürecin ilerleyebilmesi için Heinz Julen’in önce 600 imza toplaması gerekiyor.
Bunun ardından, tarım arazisinin imara açılması için halk oylaması yapılacak. Referandumdan onay çıkmadan projenin resmi izin sürecine geçilmesi mümkün değil.
Zermatt’ta “mega gökdelen” tartışması giderek büyürken, Lina Peak projesinin kaderi tamamen bölge halkının vereceği karara bağlı görünüyor.
