Konut alıcıları ve kiracılar için kritik uyarı: gayrimenkul hukuku uzmanları, satın alınan konutlarda sonradan ortaya çıkan “gizli ayıp” veya “hileli imalat” durumlarında, aradan yıllar geçse bile hak arama yollarının açık olduğunu belirtti. Uzmanlara göre, bu tür hileli durumlarda zaman aşımı işlemiyor ve mağdurlar birden fazla kişi hakkında dava açabiliyor.
Zeytinburnu'ndaki “duvarsız daire” olayı gündem yarattı
İstanbul Zeytinburnu’nda kentsel dönüşüm kapsamında yıkılan bir binanın ardından, bitişikteki apartman dairelerinde duvarın bulunmadığı ortaya çıktı. Eşyaları yıkıntılar arasında kalan daire sahiplerinin yaşadığı mağduriyet, gizli imalat ve ayıplı konut tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Av. Ali Yüksel: “Hileli konutlarda zaman aşımı işlemez”
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Av. Ali Yüksel, maliyetten kar etmek isteyen bazı müteahhitlerin geçmişte yan bina duvarlarını kullanarak hileli imalat yaptığını belirtti. Yüksel, bu tür durumlarda sorumluluk zincirinin geniş olduğunu vurguladı:
Eski malik (arsa sahibi)
Müteahhit veya bina sahibi
İnşaat denetim firması (2000 sonrası binalarda)
Belediyedeki ilgili görevliler
“Konut alıcısına karşı yapılan hilelerde zaman aşımı çalışmaz. Malik veya kiracı, bugün öğrenmiş olsa dahi dava açabilir ve suç duyurusunda bulunabilir.” – Av. Ali Yüksel
Hukuki ve cezai yollar birlikte işletilebiliyor
| Süreç | Kapsam | Zaman aşımı |
|---|---|---|
| Tazminat davası | Hileli veya eksik imalat durumunda malik ve kiracılar | Yok (işlemez) |
| Ceza davası | Bilinçli ve kasti eksik işlerde “nitelikli dolandırıcılık” kapsamında | Geriye dönük 22 yıl |
Tüketiciler, davalar sonucunda müteahhitten veya satıcıdan ödedikleri bedelin bugünkü değerini talep edebiliyor. Ancak ticari amaçla konut alanlarda süre 20 yıl ile sınırlı.
“Ayıbın gizlendiği” durumlarda süre uzuyor
Gayrimenkul hukuku uzmanı Av. Ali Kemal Atçeken, bitişik nizamlı binaların yıkımı sırasında komşu duvarların zarar görmesi gibi olaylarda daire sahiplerinin onarım, değer kaybı ve kira tazmini talep edebileceğini belirtti.
“Bilinçli olarak ayıp gizlenmişse 5 yıllık süre uzar. Mağdurlar derhal delil toplamalı, mahkemeden tespit talep etmeli ve belediye tutanaklarını dosyaya eklemelidir.” – Av. Ali Kemal Atçeken
Konut alırken en sık yapılan hatalar ve uzman tavsiyeleri
Net-brüt metrekare farkı: Brüt metrekare net gibi gösterilmemeli.
→ Tavsiye: Sözleşmeleri mutlaka mimar veya avukata inceletin.Kat irtifakı kurulmamış projeler: Bu tür projelerden uzak durun.
Proje güvenilirliği: Müteahhitin geçmiş teslim performansını araştırın.
Riskli finans modelleri: Çekiliş veya ortaklıkla daire vaadine itibar etmeyin.
Uzman yorumu: Kentsel dönüşümde model değişmeli
Kentsel dönüşüm uzmanı Nihat Şen, Zeytinburnu’ndaki olayın ardından dönüşüm modelinin de yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.
“Parsel bazlı dönüşümler yalnızca bina riskini azaltıyor. Ancak alan bazlı dönüşüm; altyapı, yeşil alan, sosyal donatı ve ulaşım gibi unsurları bir arada ele alarak yaşanabilir şehirler yaratır.” – Nihat Şen
Sonuç: Gizli ayıplarda hak aramak için geç değil
Uzmanlar, hileli imalat ve gizli ayıpların sadece inşaat sürecinde değil, yıllar sonra bile hukuken sorumluluk doğurduğunu vurguluyor. Tüketicilerin bu tür durumlarda zaman kaybetmeden hukuki yollara başvurmaları öneriliyor.
