Gayrimenkul yatırımı yaparken veya inşaat sürecine başlamadan önce en çok merak edilen konulardan biri imar durumu oluyor. Belediyelerden alınan bu resmi belge, bir arsanın hangi koşullarda ve hangi amaçla kullanılabileceğini gösteriyor. Yatırımcılar ve müteahhitler için imar durumunda yer alan teknik terimlere hâkim olmak, hem projenin doğru planlanması hem de ileride yaşanabilecek hukuki ve teknik sorunların önüne geçmek için büyük önem taşıyor.
İmar planlarında en sık kullanılan terimler
TAKS / KAKS (Emsal): Yapının taban oturumu ve toplam inşaat alanı hakkını ifade eder.
Hmax (Maksimum Bina Yüksekliği): Binanın çıkabileceği en yüksek kat veya metre sınırını gösterir.
Çekme Mesafeleri: Parselde bırakılması gereken ön, yan ve arka bahçe boşluklarını belirler.
Fonksiyon: Parselin kullanım amacını ifade eder. (Konut, ticaret, sanayi, turizm vb.)
Kot Alma Noktası: Bina yüksekliğinin hangi noktadan itibaren ölçüleceğini belirtir.
Plan Notu: İmar planında yer alan özel hükümleri kapsar.
Kapalı Çıkma: Cephede yapılabilecek çıkmaların sınırlarını tanımlar.
Özel Kısıtlamalar: Sit alanı, dere kenarı veya koruma bandı gibi sınırlamaları içerir.
İmar planında yer alan diğer kavramlar
İmar planları yalnızca bu terimlerle sınırlı değil. Sık karşılaşılan diğer ifadelerden bazıları ise şöyle:
İfraz: Büyük parsellerin küçük parsellere bölünmesi.
Tevhid: Birden fazla parselin birleştirilmesi.
Yapı Yaklaşma Sınırı: Yapının parsel içinde inşa edilebileceği alanı belirler.
Kentsel Dönüşüm Alanı: Riskli bölgeler için ilan edilen dönüşüm sahaları.
İmar Yolu: Planlanan yeni yol güzergâhları.
Yeşil Alan ve Sosyal Donatı: Park, okul, sağlık tesisi gibi topluma ayrılan alanlardır.
Yatırımcılar için kritik bilgiler
Bir arsa satın almadan veya inşaat projesi geliştirmeden önce imar durumunu öğrenmek büyük önem taşıyor. TAKS, KAKS, çekme mesafeleri, Hmax ve kot alma noktası gibi kavramlar, inşa edilecek yapının boyutunu ve kullanım şeklini doğrudan belirliyor.
Uzmanlara göre, yatırımcıların ve gayrimenkul alıcılarının bu terimleri doğru anlaması, ileride çıkabilecek hukuki ve teknik engelleri en aza indiriyor.
