Altın fiyatlarında 2026 yılı boyunca yaşanan geri çekilmenin temel nedenine ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Piyasalarda uzun süredir düşüşün Fed'in faiz politikası, doların güçlenmesi ve jeopolitik gelişmelerden kaynaklandığı düşünülürken, uzmanlar fiyatları aşağı çeken asıl unsurun fiziksel arz ve talep dengesindeki değişim olduğunu belirtiyor.Moneyball Economics'in kurucusu Andrew Zatlin'e göre, altın piyasasında son dört yılda yaşanan olağanüstü merkez bankası talebi normalleşme sürecine girerken, yüksek fiyatların teşvik ettiği yeni arz da piyasaya girmeye başladı. Bu iki gelişme birlikte altın fiyatlarının yönünü aşağı çevirdi.
Altın fiyatlarını artık arz-talep dengesi belirliyor
Zatlin, altının kısa vadede faiz, enflasyon ve dolar hareketlerinden etkilense de uzun vadede fiyatı belirleyen en önemli unsurun arz ve talep dengesi olduğunu söyledi.Pandemi öncesinde yaklaşık 1.500 dolar seviyesinde işlem gören ons altının, salgın dönemindeki parasal genişleme ve yüksek enflasyon nedeniyle önce 2 bin dolara, ardından merkez bankalarının yoğun alımlarıyla tarihi zirvelere ulaştığını belirten Zatlin, son dönemde ise bu dinamiğin tersine döndüğünü ifade etti.Merkez bankalarının alımları yavaşladı
Uzmanın dikkat çektiği en önemli gelişme, merkez bankalarının altın alımlarındaki değişim oldu.Normal şartlarda yılda yaklaşık 500 ton altın alan merkez bankaları, 2022-2024 döneminde yıllık yaklaşık 1.100 tonluk rekor seviyelere ulaştı. Bu güçlü talep, piyasadaki arzın önemli bölümünü emerek altın fiyatlarının hızla yükselmesini sağladı.Ancak bu tablo 2025 yılında değişmeye başladı. Dünya Altın Konseyi verilerine göre merkez bankalarının altın alımları 2025'te 863 tona geriledi. Bu rakam halen uzun dönem ortalamasının üzerinde olsa da önceki üç yılın oldukça altında kaldı.2026'nın ilk yarısında ise yaklaşık 250 tonluk alım gerçekleşti. Bu tempo yıllık bazda hesaplandığında yeniden yaklaşık 500 ton seviyelerine işaret ediyor. Böylece olağanüstü talep dönemi yerini daha normal bir alım sürecine bırakmış oldu.Arz artışı fiyatları baskıladı
Talep tarafında normalleşme yaşanırken, önceki yıllardaki yüksek altın fiyatları madencilik şirketlerini yeni üretime yönlendirdi.Artan üretim ve piyasaya giren yeni arz, merkez bankalarının daha düşük alım temposuyla birleşince altın piyasasında arz-talep dengesi yeniden oluştu. Uzmanlara göre fiyatlardaki son düşüşün temel nedeni de bu gelişme oldu.Zatlin, piyasadaki mevcut hareketin ekonomik kriz sinyalinden çok, arz ve talep dengesinin yeniden kurulmasının doğal sonucu olduğunu vurguladı.Fed ve dolar yeniden belirleyici olabilir
Uzman değerlendirmesine göre merkez bankalarının etkisinin azalmasıyla birlikte altın fiyatlarında yeniden geleneksel dinamikler öne çıkmaya başladı.Faiz oranlarının yükselmesi, faiz getirisi olmayan altının cazibesini azaltırken, doların güçlenmesi de altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından daha pahalı hale getiriyor.Bu nedenle Fed'in sıkı para politikasını sürdürmesi veya yeni faiz artışı sinyalleri vermesi halinde altın fiyatları üzerinde ilave baskı oluşabileceği belirtiliyor.Gümüş ve Bitcoin de etkilendi
Altındaki geri çekilme yalnızca değerli metallerle sınırlı kalmadı. Aynı dönemde gümüş ve Bitcoin gibi alternatif yatırım araçlarında da benzer fiyat hareketleri görüldü.Ancak uzmanlara göre gümüşün sanayi kullanımının yüksek olması ve Bitcoin'in daha oynak yapısı nedeniyle bu varlıkların fiyat dinamikleri altınla tamamen aynı şekilde işlemiyor.Uzmanların öne çıkardığı veriler
- 2021'de merkez bankalarının altın alımı yaklaşık 460 ton oldu.
- 2022-2024 döneminde yıllık alımlar yaklaşık 1.100 tona yükseldi.
- 2025 yılında toplam alım 863 tona geriledi.
- 2026'nın ilk yarısında yaklaşık 250 ton altın alındı.
- Talepteki yavaşlama ve üretimdeki artış, altın fiyatlarında aşağı yönlü baskıyı artırdı.
