Hisseli tapular, özellikle miras yoluyla intikal eden tarım arazilerinde en sık karşılaşılan mülkiyet sorunlarından biri olarak öne çıkıyor. Birden fazla hissedarı bulunan taşınmazlarda satış, kullanım ve yatırım kararlarının ortaklaşa alınması gerektiğinden, birçok arazi sahibi uzun yıllar çeşitli hukuki ve idari sorunlarla karşı karşıya kalabiliyor.Ancak belirli şartları taşıyan tarım arazilerinde devlet tarafından yürütülen arazi toplulaştırma çalışmaları sayesinde hisseli mülkiyet yapısı yeniden düzenlenebiliyor. Bu süreç sonunda bazı taşınmazlar müstakil tapuya dönüşebilirken, bazıları ise paylı mülkiyet olarak tescil edilmeye devam edebiliyor.
Her hisseli tapu bu kapsama girmiyor
En önemli nokta, kamuoyunda sıkça dile getirilen "hisseli tapular tek tapuya dönüşüyor" bilgisinin her taşınmaz için geçerli olmaması.Bu uygulama yalnızca 6200 sayılı Devlet Su İşleri Kanunu'nun Ek 9. maddesi kapsamında yürütülen arazi toplulaştırma projeleri içinde kalan tarım arazilerini kapsıyor.Konutlar, iş yerleri, şehir içindeki arsalar ve toplulaştırma alanı dışında kalan taşınmazlar bu uygulamadan yararlanamıyor.Dikkat edilmesi gereken şerh
Taşınmazın toplulaştırma kapsamında olup olmadığını anlamanın en kolay yolu tapu kaydındaki beyanlar bölümünü incelemek.Eğer tapuda;"6200 sayılı Kanunun Ek 9 uncu maddesi gereğince arazi toplulaştırması kapsamındadır."ibaresi bulunuyorsa, taşınmaz arazi toplulaştırma projesine dahil edilmiş durumda demektir.Bu ifade, devletin araziye el koyduğu anlamına gelmez. Aksine, taşınmazın yeniden düzenlenecek proje alanı içerisinde yer aldığını gösterir.Tapuda bu şerh nasıl sorgulanır?
Taşınmaz sahipleri birkaç dakikada sorgulama yapabiliyor.İzlenecek adımlar şöyle:- e-Devlet sistemine giriş yapın.
- Web Tapu uygulamasını açın.
- Taşınmaz bilgilerinizi görüntüleyin.
- Beyanlar bölümünü kontrol edin.
- Yukarıdaki toplulaştırma şerhi bulunuyorsa taşınmazınız proje kapsamındadır.
Arazi toplulaştırması ne sağlıyor?
Arazi toplulaştırmasının temel amacı, parçalanmış tarım arazilerini daha verimli hale getirmek.Bu kapsamda;- Dağınık parseller yeniden düzenlenebiliyor.
- Geometrisi bozuk araziler daha kullanışlı hale getirilebiliyor.
- Parsellere yol bağlantısı sağlanabiliyor.
- Sulama ve tarımsal altyapı planlaması yapılabiliyor.
- Aynı kişiye ait farklı noktalardaki küçük hisseler mümkün olduğunca bir araya getirilebiliyor.
Müstakil tapu kesin mi?
Hayır.En çok merak edilen konu da bu.Toplulaştırma sonunda herkesin mutlaka tek tapu alacağına ilişkin bir düzenleme bulunmuyor.Yeni parseller;- proje planına,
- teknik zorunluluklara,
- yasal asgari tarımsal parsel büyüklüklerine,
- hissedar sayısına,
- taşınmazın bulunduğu bölgeye
Süreçte tapu harcı ödeniyor mu?
Arazi toplulaştırması kapsamında yapılan tescil işlemleri önemli mali avantajlar da sağlıyor.Kanun kapsamında gerçekleştirilen işlemler;- Tapu harcından,
- Döner sermaye ücretinden,
- Çeşitli vergi ve harçlardan
Diğer hissedarların onayı gerekiyor mu?
Toplulaştırma işlemleri devlet tarafından yürütüldüğü için yeni parsellerin tescilinde tüm hissedarların ayrıca muvafakat vermesi gerekmiyor.Kesinleşen toplulaştırma planları doğrultusunda tapu müdürlüğü gerekli tescil işlemlerini resen gerçekleştiriyor.Süreç otomatik ilerliyor mu?
Toplulaştırma şerhinin tapuda bulunması tek başına hemen yeni tapu alınacağı anlamına gelmiyor.Öncelikle;- proje hazırlanıyor,
- askı ilanları yayımlanıyor,
- itirazlar değerlendiriliyor,
- proje kesinleşiyor,
- ardından tapu kayıtları güncelleniyor.
