Son yıllarda özellikle büyükşehirlerde 20 bin ila 30 bin liraya kadar yükselen site aidatları kamuoyunda yoğun tartışmalara neden olurken, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden geçen yeni düzenleme milyonlarca ev sahibi ve kiracıyı ilgilendiren önemli değişiklikleri beraberinde getirdi. Yeni yasa ile birlikte site yönetimlerinin aidat belirleme ve harcama süreçlerinde daha şeffaf bir yapı oluşturulması hedefleniyor.
Yeni düzenlemeye göre artık site yönetimleri, maliklerin onayı olmadan bütçe kararı alamayacak. Daha önce doğrudan yürürlüğe giren aidat bütçeleri bundan sonra kat maliklerinin onayına sunulacak. Böylece site sakinlerinin bilgisi dışında yüksek aidat artışlarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Aidatlarda keyfi zam dönemi sona eriyor
Gayrimenkul uzmanı Şenay Araç, yeni düzenlemeyle birlikte site yönetimlerinde daha şeffaf bir dönemin başlayacağını belirtti.
Araç, geçmişte site yönetimlerinin birçok kararı doğrudan uygulayabildiğini ancak yeni sistemde malik onayı olmadan hiçbir kararın geçerli olmayacağını ifade etti. Buna göre site yönetimleri her yıl hazırladıkları bütçeleri önce maliklerin değerlendirmesine sunacak. Maliklerin kabul etmediği bütçeler yürürlüğe giremeyecek.
Yeni sistem kapsamında yönetimler öncelikle avans niteliğinde bir bütçe talebinde bulunacak. Ardından bu rakamlar kat maliklerinin onayına sunulacak. Böylece aidat artışları üzerinde doğrudan denetim mekanizması kurulmuş olacak.
“Üçte iki çoğunluk” şartı geliyor
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri ise “üçte iki çoğunluk” şartı oldu. Yeni sisteme göre site içerisinde alınacak önemli kararların geçerli sayılabilmesi için maliklerin en az üçte ikisinin onayı gerekecek.
Asansör bakımı, temizlik giderleri, güvenlik hizmetleri, personel alımları ve ortak alan harcamaları gibi birçok gider kalemi artık maliklerin denetiminden geçecek. Böylece yüksek maliyet oluşturan harcamalarda ortak karar mekanizması güçlenecek.
Bütçe reddedilirse yeni plan hazırlanacak
Yeni düzenlemeye göre hazırlanan aidat bütçesinin maliklerden onay alamaması durumunda site yönetimi en geç üç ay içinde yeni bir bütçe hazırlamak zorunda kalacak. Ayrıca maliklere itiraz hakkı da tanınacak.
Düzenleme ile birlikte aidat zamlarının belirli kriterlere bağlanması da hedefleniyor. Buna göre zam oranlarının en fazla yeniden değerleme oranı kadar artırılabilmesi planlanıyor.
Tapu işlemlerinde dijital dönem
Yasa kapsamında yalnızca site yönetimleri değil, tapu işlemleriyle ilgili süreçlerde de önemli değişiklikler yapılacak.
SPK lisanslı değerleme uzmanları tarafından hazırlanan ekspertiz raporları artık fiziki olarak taşınmayacak. Raporlar doğrudan elektronik ortam üzerinden tapu sistemine gönderilebilecek. Böylece işlemlerin hızlanması ve usulsüzlüklerin önlenmesi amaçlanıyor.
Yönetim planlarında söz maliklerde olacak
Yeni düzenleme ile birlikte site yönetim planlarında yapılacak değişikliklerde de maliklerin etkisi artırılıyor. Daha önce sık sık tartışma konusu olan yönetim planları bundan sonra doğrudan kat maliklerinin onayıyla şekillenecek.
Yetkililer, düzenleme ile birlikte hem aidat krizlerinin azaltılmasını hem de kentlerde daha planlı ve denetlenebilir yaşam alanlarının oluşturulmasını hedefliyor. Düzenlemenin kısa süre içinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Rakamlarla yeni aidat düzenlemesi
- Aidat bütçeleri malik onayı olmadan yürürlüğe giremeyecek
- Kritik kararlar için üçte iki çoğunluk aranacak
- Aidat zamlarına üst sınır uygulanabilecek
- Tüm harcamalar denetime açılacak
- Maliklere bütçeye itiraz hakkı tanınacak
- Ekspertiz raporları dijital ortamda tapuya gönderilecek
