Tarım arazilerinin korunması, gıda güvenliğinin sağlanması ve plansız yapılaşmanın önüne geçilmesi amacıyla hazırlanan Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair düzenleme, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Cumhurbaşkanının onayına sunulan düzenleme, özellikle son yıllarda hızla yayılan hobi bahçeleri ve tarım arazilerindeki kaçak yapılaşmayı hedef alıyor.
Tarım arazilerinde yeni dönem başlıyor
Yasayla birlikte tarım arazilerinin küçük parçalara bölünerek yapılaşmaya açılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Tarımsal üretim potansiyelinin korunmasını hedefleyen düzenleme kapsamında, tarım arazilerinin amacı dışında kullanılması halinde ciddi yaptırımlar uygulanacak.
Özellikle hobi bahçesi adı altında gerçekleştirilen izinsiz parselasyon ve yapılaşmalar daha sıkı denetime tabi tutulacak. Böylece tarım topraklarının korunması ve üretim kapasitesinin sürdürülebilirliği hedefleniyor.
Kooperatifler üzerinden hobi bahçesi satışına sınırlama
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri de kooperatiflere yönelik getirilen kısıtlamalar oldu.
Buna göre, Kooperatifler Kanunu'na tabi kooperatifler, tarımsal niteliği korunacak alanlarda bulunan taşınmazlar üzerinde mülkiyet veya sınırlı ayni hak edinemeyecek. Sadece tarımsal faaliyet amacıyla kurulan kooperatifler, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın izniyle bu alanlarda mülkiyet hakkı elde edebilecek.
Bu düzenleme ile kooperatifler aracılığıyla geliştirilen hobi bahçesi projelerinin önüne geçilmesi hedefleniyor. 
Kaçak yapılara elektrik, su ve doğalgaz verilmeyecek
Kanunla birlikte tarım arazilerinde izin alınmadan yapılan yapı ve tesislere yönelik önemli bir yaptırım da getirildi.
Bundan sonra izinsiz olarak inşa edilen yapılara elektrik, su ve doğalgaz aboneliği bağlanamayacak. Bu yasağa rağmen abonelik işlemi gerçekleştiren kurum ve kuruluşlara her bir abonelik için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Ayrıca aboneliğin iptal edilmemesi durumunda, aboneliğin devam ettiği her ay için ilave 100 bin lira ceza kesilecek.
Metrekare başına 2 bin 500 lira ceza
Düzenleme kapsamında tarım arazilerinin izinsiz kullanılması veya zarar verilmesi halinde uygulanacak cezalar da artırıldı.
Tarımsal amaçlı arazi kullanım planlarına aykırı hareket edenler hakkında valilikler tarafından işlem yapılacak. Sorumlulara, bin liradan az olmamak kaydıyla bozulan veya amacı dışında kullanılan alanın her metrekaresi için 2 bin 500 lira idari para cezası uygulanacak.
Valilikler ayrıca projeye uygunluğun sağlanması için ilgililere en fazla iki ay süre verebilecek.
Mevcut hobi bahçeleri ne olacak?
Düzenleme sonrasında kamuoyunda en çok merak edilen konuların başında mevcut hobi bahçelerinin durumu geliyor.
Sektör temsilcileri ve yetkililer tarafından yapılan değerlendirmelerde, düzenlemenin ağırlıklı olarak yeni oluşacak projeleri hedef aldığı belirtiliyor. Ancak mevcut durumda izinsiz ve ruhsatsız yapıların denetim, ceza ve yıkım riski taşımaya devam edeceği ifade ediliyor.
Bu nedenle mevcut hobi bahçesi sahiplerinin taşınmazlarının hukuki durumunu ve imar mevzuatına uygunluğunu kontrol etmeleri önem taşıyor.
2/B arazilerinde yeniden uygulama yapılabilecek
Yasada 2/B arazilerine yönelik önemli düzenlemeler de yer aldı.
Buna göre, geçmişte çeşitli nedenlerle iptal edilen veya uygulama dışında kalan bazı alanlarda yeniden 2/B uygulaması yapılabilmesinin önü açıldı. Orman Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilecek incelemeler sonucunda gerekli şartları taşıyan alanlarda yeni uygulamalar hayata geçirilebilecek.
Bu çalışmalar ikinci kadastro sayılmayacak ve mevcut hukuki süreçlerle birlikte yürütülebilecek.
Amaç tarım arazilerini korumak
Uzmanlara göre yeni düzenlemenin temel amacı, tarım arazilerinin kontrolsüz şekilde bölünmesini önlemek, üretim alanlarını korumak ve kırsal bölgelerde plansız yapılaşmanın önüne geçmek.
Özellikle son yıllarda büyükşehirlerin çevresinde yaygınlaşan hobi bahçesi projelerinin tarım toprakları üzerindeki baskısını azaltmayı hedefleyen düzenleme, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
