Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan “İstatistiklerle Aile 2025” verileri, Türkiye’de aile yapısının son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini ortaya koydu. Ortalama hanehalkı büyüklüğü düşerken, tek kişilik haneler ve tek ebeveynli aileler artış gösterdi. Veriler, özellikle gençlerin ekonomik ve sosyal nedenlerle aileleriyle yaşamayı sürdürdüğünü, yaşlı nüfusta ise yalnız yaşam eğiliminin güçlendiğini gösterdi.
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025 itibarıyla 3,08 kişiye geriledi. Aynı dönemde yalnız yaşayan bireylerden oluşan tek kişilik hanelerin oranı yüzde 13,9’dan yüzde 20,5’e yükseldi.
En kalabalık haneler Şırnak’ta, en küçük haneler Tunceli’de
2025 verilerine göre ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il 4,84 kişiyle Şırnak oldu. Şanlıurfa ve Batman da listenin üst sıralarında yer aldı. Ortalama hane büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,49 kişiyle Tunceli olarak kaydedildi. Giresun ve Çanakkale de küçük hanelerin yoğun olduğu iller arasında yer aldı.
Tek kişilik hanelerin en yaygın olduğu il yüzde 32,7 ile Gümüşhane olurken, Tunceli ve Giresun onu takip etti. Bu oranın en düşük olduğu iller ise Batman, Diyarbakır ve Van oldu.
Çekirdek aile geriliyor, tek ebeveynli aileler artıyor
Verilere göre klasik çekirdek aile yapısında da gerileme yaşandı. 2014 yılında toplam hanelerin yüzde 67,4’ünü oluşturan çekirdek aile oranı, 2025’te yüzde 62,7’ye düştü.
Öte yandan tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanelerin oranı yükseldi. 2014’te yüzde 7,6 olan oran, 2025 yılında yüzde 11,3’e çıktı. Bu grubun büyük bölümünü anne ve çocuklardan oluşan haneler oluşturdu.
Geniş aile yapısında da düşüş dikkat çekti. En az bir çekirdek aile ile diğer bireylerin birlikte yaşadığı geniş ailelerin oranı yüzde 16,7’den yüzde 13,5’e geriledi.
Gençlerin yüzde 70’i aileleriyle yaşamayı sürdürüyor
TÜİK verileri, gençlerin ekonomik koşullar ve yaşam maliyetleri nedeniyle ailelerinden daha geç ayrıldığını da ortaya koydu.
2025 yılında 25-29 yaş aralığında hiç evlenmemiş 3,5 milyon kişinin yaklaşık yüzde 70’inin anne ve/veya babasıyla birlikte yaşadığı belirlendi. Bu grubun yüzde 42,6’sını erkekler, yüzde 27,4’ünü kadınlar oluşturdu.
Yaşlı yalnızlığı büyüyor
Araştırmanın en dikkat çekici başlıklarından biri de yaşlı nüfusun yaşam biçimi oldu. Türkiye’de 2025 yılında hanelerin yüzde 26,1’inde en az bir yaşlı birey bulunduğu tespit edildi.
Tek başına yaşayan yaşlıların sayısı son 11 yılda ciddi artış gösterdi. 2014 yılında 1 milyon 73 bin seviyesinde olan yalnız yaşayan yaşlı sayısı, 2025’te 1 milyon 836 bine yükseldi.
Tek kişilik hanelerin yaklaşık üçte birini yaşlı bireyler oluştururken, yalnız yaşayan yaşlıların büyük bölümünün kadın olduğu görüldü. Verilere göre tek kişilik yaşlı hanelerinin yüzde 73,5’i kadınlardan oluştu.
Çocuklu haneler yüzde 41,9 seviyesinde kaldı
Türkiye genelinde toplam 26 milyon 977 bin hanenin yüzde 41,9’unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu açıklandı. Çocuklu hanelerin en yoğun olduğu il yüzde 68,2 ile Şanlıurfa olurken, en düşük oran yüzde 27,3 ile Tunceli’de görüldü.
Hanelerin yüzde 19,1’inde bir çocuk, yüzde 14,1’inde iki çocuk bulunurken; dört ve üzeri çocuklu hane oranının oldukça düşük seviyede kaldığı görüldü.
Akraba evliliği oranı düşüyor
TÜİK verilerine göre akraba evliliklerinde de gerileme devam etti. 2010 yılında resmi evliliklerin yüzde 5,9’unu oluşturan akraba evliliği oranı, 2025 yılında yüzde 3’e kadar düştü.
Akraba evliliğinin en yaygın olduğu il yüzde 16,9 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı Mardin ve Siirt takip etti. En düşük oran ise Edirne ve Kütahya’da görüldü.
En büyük mutluluk kaynağı aile oldu
Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre bireylerin yüzde 69’u kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini ifade etti. Çocuklar yüzde 15,6 ile ikinci sırada yer aldı.
Araştırmada ayrıca boşanma davaları sonrası çocuk velayetlerinin yüzde 74,6’sının anneye, yüzde 25,4’ünün babaya verildiği bilgisi de paylaşıldı.
Yoksulluk en fazla geniş ailelerde görüldü
Gelir ve yaşam koşulları araştırmasına göre Türkiye’de yoksulluk oranı 2025 yılında yüzde 20,6 oldu.
Hane tiplerine göre incelendiğinde yoksulluk oranının en yüksek olduğu grubun yüzde 27,1 ile geniş aileler olduğu görüldü. Tek kişilik hanelerde yoksulluk oranı yüzde 9,8 seviyesinde kaldı.
Konut sorunu ve kira baskısı sürüyor
Araştırmaya göre Türkiye’de fertlerin yüzde 57,1’i ev sahibi, yüzde 27’si ise kiracı olarak yaşamını sürdürüyor.
Öne çıkan konut sorunları arasında ise sızdıran çatı, nemli duvarlar ve yalıtım kaynaklı ısınma problemleri yer aldı. Nüfusun yüzde 28,8’i konutunda fiziksel sorun yaşadığını belirtirken, yüzde 27,9’u yeterli ısınamadığını ifade etti.
