Türkiye’de yapı güvenliği ve afetlere hazırlık kapsamında önemli bir yere sahip olan sığınaklar, her bina için zorunlu değil. Sığınak Yönetmeliği kapsamında belirlenen kriterlere göre bazı yapı türleri, belirli sınırlar içinde kalmaları halinde sığınak yapma yükümlülüğünden muaf tutuluyor.
Bu düzenleme özellikle küçük ölçekli konut projeleri, düşük metrekareli ticari yapılar ve sınırlı kapasiteye sahip konaklama tesisleri açısından önemli kolaylıklar sağlıyor.
Küçük ölçekli konutlar kapsam dışında
Yönetmeliğe göre 12 ve daha az bağımsız bölüme sahip, yalnızca konut kullanımına yönelik yapılar için sığınak yapma zorunluluğu bulunmuyor. Bu durum, özellikle butik konut projeleri geliştiren yatırımcılar için maliyet avantajı yaratıyor.
Ayrıca, konut dışı kullanım içeren karma projelerde de belirli sınırlar dahilinde muafiyet uygulanıyor.
Metrekare sınırı belirleyici oluyor
Emsal hesabına konu alanın büyüklüğü, sığınak zorunluluğunda kritik rol oynuyor. Buna göre:
- 1.500 m²’den küçük konut dışı yapılar
- Konut + ticari kullanımı olan ve 12’den az bağımsız bölüme sahip, toplam alanı 1.500 m²’yi geçmeyen projeler
sığınak zorunluluğu dışında tutuluyor.
Konaklama tesislerinde kapasite kriteri
Yurt, pansiyon, otel ve hastane gibi konaklama tesislerinde ise kriter yatak kapasitesi üzerinden belirleniyor.
- 50 yatak ve altı kapasiteye sahip tesisler
- Farklı kullanım türlerini içerse bile toplam alanı 1.500 m²’nin altında olan yapılar
sığınak zorunluluğundan muaf tutuluyor.
Sanayi ve tarımsal yapılar için geniş istisna
Sanayi ve üretim odaklı yapılarda da önemli istisnalar bulunuyor. Buna göre:
- 3.000 m²’den küçük sanayi tesisleri
- Akaryakıt ve LPG istasyonları
- Depo, antrepo, besihane, tavuk çiftliği, sera gibi yapılar
başka bir kullanım içermemeleri şartıyla sığınak zorunluluğuna tabi değil.
Yüksek güvenlikli yapılar da muaf
Ceza infaz kurumları ve tutukevleri gibi yüksek güvenlik önlemleri bulunan yapılar da yönetmelik kapsamında sığınak zorunluluğundan muaf tutuluyor. Bu tür yapılarda farklı güvenlik protokolleri uygulandığı için ayrı değerlendirme yapılıyor.
Uzman yorumu
Gayrimenkul geliştirme süreçlerinde sığınak zorunluluğu, hem maliyet hem de proje tasarımı açısından kritik bir kalem. Muafiyet kapsamındaki projeler, özellikle küçük ve orta ölçekli yatırımcılar için daha esnek planlama imkânı sunuyor.
Rakamlarla
- 12 bağımsız bölüm altı konutlar: Muaf
- 1.500 m² altı ticari yapılar: Muaf
- 50 yatak altı konaklama tesisleri: Muaf
- 3.000 m² altı sanayi yapıları: Muaf
