Türkiye’de son yıllarda artan ulaşım yatırımları, yalnızca erişilebilirliği artırmakla kalmıyor; aynı zamanda şehirlerin gelişim akslarını ve gayrimenkul değerlerini doğrudan etkiliyor. Demiryolu, karayolu ve havayolu alanında eş zamanlı yürütülen projeler, konut, ticaret ve sanayi alanlarında yeni değer bölgeleri oluşturuyor.
Resmi verilere göre, ülke genelinde devam eden ulaşım projelerinin sayısı 2 bini aşarken toplam yatırım büyüklüğü 2,3 trilyon liraya yaklaştı. Özellikle demiryolu ağındaki genişleme ve yüksek hızlı tren hatlarının devreye alınmasıyla birlikte, 2026 ve sonrasında bu yatırımların etkisinin daha görünür hale gelmesi bekleniyor. Yeni hatlar ve lojistik merkezler, şehirler arası bağlantıları güçlendirirken gayrimenkul piyasasında da yeni bir “değer haritası” oluşturuyor.
İmpomes Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Kent Plancısı Dr. Müberra Oflaz, ulaşım projelerinin yatırım kararlarında belirleyici rol üstlendiğine dikkat çekiyor. Oflaz’a göre, artık bir bölgede değer artışını öngörmek için klasik kriterler yeterli değil. Yeni bir ulaşım hattı ya da istasyon noktası, henüz proje aşamasındayken bile konut ve arsa fiyatlarını yukarı yönlü etkileyebiliyor.
Şehir içinde denge değişiyor
Geçmişte gayrimenkul değerlemesinde merkezi konum, manzara ve sosyal donatılar ön plandayken, günümüzde en kritik unsur erişilebilirlik olarak öne çıkıyor. Metro, tramvay ve banliyö hatları gibi raylı sistem yatırımları, daha inşaat aşamasındayken bile fiyat hareketliliği yaratıyor.
Uzmanlara göre her yeni ulaşım hattı, şehirlerin ağırlık merkezini yeniden belirliyor. Bazı bölgeler hızla cazibe merkezi haline gelirken, bazı bölgeler ise değer kaybı yaşayabiliyor. Özellikle büyükşehirlerde istasyon çevresindeki konutların, aynı mahalledeki diğer yapılara göre yüzde 20 ila 40 oranında daha yüksek değere ulaştığı ifade ediliyor. Bu bölgelerde kiralama süreleri kısalırken, ticari işletmelerin sayısında da artış gözleniyor.
Yüksek hızlı tren yaşam alışkanlıklarını değiştiriyor
Yüksek hızlı tren projeleri, şehirler arası mesafeleri kısaltarak günlük yaşam pratiklerini dönüştürüyor. Ankara merkezli hatların Anadolu kentleriyle kurduğu bağlantı, “günlük ulaşım” kavramını güçlendirirken, konut tercihlerini de yeniden şekillendiriyor. Gar çevrelerinde gelişen projeler, şehirlerde yeni alt merkezlerin oluşmasına zemin hazırlıyor.
Karayolu yatırımları da benzer şekilde ticari hareketliliği farklı bölgelere yönlendiriyor. Lojistik merkezlerle entegre edilen otoyol projeleri, sanayi ve depolama alanlarının konumunu yeniden tanımlıyor.
Yatırım kararlarında ulaşım projeleri belirleyici
Uzmanlar, günümüzde yalnızca imar planlarını incelemenin yatırım kararları için yeterli olmadığını vurguluyor. Ulaşım projeleri, gelecekte hangi bölgelerin öne çıkacağını önceden işaret eden en önemli göstergeler arasında yer alıyor.
Dr. Müberra Oflaz, ulaşım yatırımlarının şehirlerin ekonomik geleceğini belirleyen temel unsurlardan biri haline geldiğini belirterek, yeni hatların yalnızca mesafeleri kısaltmadığını, aynı zamanda yatırımın yönünü de değiştirdiğini ifade ediyor.
Önümüzdeki dönemde devreye alınması planlanan Ankara–İzmir, Yerköy–Kayseri ve Halkalı–Kapıkule yüksek hızlı tren hatları ile Antalya–Alanya ve Ankara–Kırıkkale–Delice otoyol projelerinin, bölgesel kalkınmayı hızlandırması ve gayrimenkul piyasasında yeni fırsatlar yaratması bekleniyor. Özellikle Avrupa bağlantısını güçlendiren demiryolu projeleri ve Orta Anadolu’yu lojistik merkez haline getirmeyi hedefleyen yatırımların etkisinin daha da artacağı öngörülüyor.
