Türkiye genelinde kira geliri elde eden konut ve iş yeri sahipleri için 2026 yılı gelir vergisi beyan dönemi başladı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), beyanname sürecinde denetimlerin artırıldığını duyurarak mükellefleri zamanında işlem yapmaları konusunda uyardı.
GİB’in açıklamasına göre, kira geliri elde edenlerin 31 Mart 2026 tarihine kadar gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekiyor. Bu tarihe kadar beyanname vermeyen mülk sahipleri hem vergi ziyaı cezası hem de usulsüzlük cezası ile karşılaşabilecek. Ayrıca gecikme faizi de borca eklenecek.
Kimler kira geliri beyannamesi vermek zorunda?
2026 yılı için belirlenen istisna tutarlarına göre:
- Yıllık 47.000 TL’nin üzerinde konut kira geliri elde edenler
- Yıllık 330.000 TL’yi aşan iş yeri kira geliri olanlar
gelir vergisi beyannamesi vermekle yükümlü olacak. Belirlenen sınırların altında kalan gelirler için beyanname verilmesi gerekmiyor. Ancak sınırın aşılması halinde beyan zorunluluğu doğuyor.
Gerçek gider mi, götürü gider mi?
Mükellefler, vergi matrahını düşürmek için iki farklı yöntemden birini tercih edebiliyor:
Gerçek gider yöntemi:
Belgelendirilebilen harcamaların düşülmesine imkan tanıyor. Isıtma, bakım, onarım, sigorta ve benzeri giderler ile birlikte konutun satın alma bedelinin yüzde 5’i, 5 yıl boyunca gider olarak gösterilebiliyor. Bu yöntemde belgelerin 5 yıl süreyle saklanması gerekiyor.
Götürü gider yöntemi:
Daha pratik bir seçenek olarak öne çıkıyor. İstisna tutarı düşüldükten sonra kalan gelirin yüzde 15’i otomatik olarak gider kabul ediliyor. Özellikle masrafı düşük olan mülk sahipleri tarafından tercih ediliyor.
Denetimler sıkılaştı: Yapay zeka destekli kontrol
GİB, denetim süreçlerinde Mekansal Veri Analiz Sistemi (MEVA) sistemini aktif olarak kullanıyor. Sistem; tapu kayıtları, banka hareketleri ve nüfus verileri üzerinden çapraz kontrol yaparak eksik veya hatalı beyanları tespit ediyor.
Beyan edilen kira tutarının, bölgedeki emsal kira değerlerinin altında kalması ya da banka kayıtlarıyla uyuşmaması halinde mükellefler incelemeye alınabiliyor.
Vergi ödemeleri iki taksitte yapılacak
Hesaplanan gelir vergisi iki eşit taksit halinde ödenebiliyor:
- Birinci taksit: 31 Mart 2026
- İkinci taksit: Temmuz 2026 sonu
Beyanname işlemleri, Hazır Beyan Sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilebiliyor.
Beyan etmeyenler için çifte maliyet
Beyanname verilmemesi durumunda mükellefler yalnızca vergi ödemekle kalmıyor. Aynı zamanda:
- Vergi ziyaı cezası (bir kat)
- Usulsüzlük cezası
- Gecikme faizi
uygulanıyor. Ayrıca 47.000 TL’lik konut kira geliri istisnası da kaybediliyor.
Uzmanlar, toplam maliyetin katlanmaması için mülk sahiplerinin 31 Mart tarihine kadar beyan işlemlerini tamamlaması gerektiğini vurguluyor.
