Kentsel dönüşüm uygulamalarında tebligat sürecini kökten değiştiren yeni düzenleme, milyonlarca konut sahibini doğrudan ilgilendiriyor. Fiziki tebligat yerine e-Devlet üzerinden yapılan elektronik bildirimler, 15 gün içinde görülmediği takdirde hak kaybı riskini beraberinde getiriyor. Süreyi kaçıran maliklerin taşınmazları, belediyeler tarafından rayiç bedel üzerinden satışa çıkarılabilecek.
BirGün’ün haberine göre, kentsel dönüşüm kapsamına alınan binalarda artık kapıya gelen tebligat dönemi sona eriyor. Elektronik tebligatı sistemde görmeyen ya da dönüşüm kararına katılmayan mülk sahipleri için süreç hızla ilerliyor. Tebligatın ardından konutlar, 15 gün askıda bekletildikten sonra satış aşamasına geçebiliyor.
15 gün kritik eşik
Yeni uygulamaya göre, e-Devlet üzerinden gönderilen bildirimler tebliğ edilmiş sayılıyor. Malik, bildirimi sistemde açmasa dahi 15 gün sonunda sürenin dolmasıyla birlikte dönüşüm süreci işletiliyor. Bu durum, özellikle yaşlılar, e-Devlet’i aktif kullanmayanlar ve hisseli taşınmaz sahipleri açısından ciddi riskler barındırıyor.
Satış süreci öncesinde ilanlar askıya çıkarılıyor ve sınırlı bir itiraz süresi tanınıyor. Ancak bu sürenin de yine dijital bildirimlerle yürütülmesi, birçok yurttaşın süreci fark edemeden mülkiyet hakkını kaybetmesine yol açabileceği eleştirilerine neden oluyor.
Uzman yorumu: “Herkes her gün e-Devlet’i kontrol edemez” 
Mağdur konut sahiplerinin avukatı Onur Cingil, uygulamanın Kasım 2023’te yasalaştığını hatırlatarak önemli uyarılarda bulundu. Cingil’e göre, sistem yurttaşın aleyhine işliyor:
“Herkes her gün e-Devlet’i kontrol etmek zorunda değil. Riskli yapıdasınız, hisseli bir parselde pay sahibisiniz ya da rezerv alan içindesiniz. Bir ilan yapılıyor, siz bunu görmezseniz süreci kaçırıyorsunuz. Sonrasında payınız satılmış olabiliyor. Bu durum açıkça hak kaybına yol açıyor.”
Cingil, özellikle 50+1 çoğunluk sağlandığında muhtarlık ilanlarıyla sürecin kapatılmasının, kalan paydaşlar açısından büyük mağduriyetler doğurduğunu vurguluyor.
“Ya hak kaybı ya can kaybı” eleştirisi
Kentsel dönüşümün hızlandırılması gerekçesiyle yapılan yasal değişikliklerin müteahhitleri avantajlı hale getirdiğini savunan Cingil, şu değerlendirmede bulundu:
“2021’den bu yana yapılan düzenlemeler yurttaşın haklarını buduyor. Eskiden devletin yurttaşı bilgilendirme yükümlülüğü vardı. Şimdi sorumluluk tamamen yurttaşa yüklendi. 15 gün kaçırıldığında yargı yolu fiilen kapanıyor.”
Cingil, elektronik tebligat sisteminin Anayasa’daki hak arama özgürlüğüne aykırı olduğunu belirterek, dönüşüm sürecinin insan odaklı ve hak koruyucu biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.
Anayasa vurgusu: “Hak arama özgürlüğü zedeleniyor”
Uzmanlara göre, eski uygulamada fiziki tebligat sayesinde yurttaş “haberdar edilmediğini” ileri sürerek dava açabiliyordu. Yeni sistemde ise elektronik bildirimler otomatik olarak tebliğ edilmiş sayılıyor. Bu durum, yargı yoluna erişimi zorlaştırıyor ve mülkiyet hakkı açısından ciddi tartışmalar doğuruyor.
