KONUTDER, PwC Türkiye iş birliğiyle hazırladığı “İstanbul’un Gelecek 10 Yıldaki Konut İhtiyacının Tespiti” raporunun güncellenmiş versiyonunu kamuoyuyla paylaştı. 2025–2034 yıllarını kapsayan çalışmaya göre, İstanbul’un önümüzdeki 10 yıllık süreçte 1 milyon 220 bin yeni konuta ihtiyacı bulunuyor. Bu da her yıl ortalama 122 bin yeni konutun inşa edilmesi gerektiği anlamına geliyor.
Geçtiğimiz yıl yayınlanan ilk raporda bu sayı 1 milyon 230 bin olarak belirlenmişti. Güncellenen veriler, konut ihtiyacındaki temel değişkenlerin göç hareketleri, demografik yapı, hane halkı sayısındaki düşüş ve yaşam tercihlerindeki dönüşümler olduğunu ortaya koyuyor.
Göçle Boşalan Evler İhtiyacı Kısmen Karşılıyor
Raporun dikkat çeken bölümlerinden biri göç hareketlerinin etkisi. 2025–2034 dönemi için İstanbul’da 127 bin evin göç nedeniyle boşalacağı tahmin ediliyor. Bu boşalan konutlar, ihtiyaç duyulan yeni konutların bir kısmını karşılayacak olsa da, toplam ihtiyaç üzerinde sınırlı bir etki yaratıyor.
Hane Halkı Azalıyor, Küçük Konutlara Talep Artıyor
İstanbul’un 2034 yılında nüfusunun %3 artışla 16,2 milyona ulaşması, buna karşılık hane sayısının %20 artışla 6 milyona çıkması öngörülüyor. Ortalama hane halkı büyüklüğünün ise 2012’de 3,57 iken, 2024’te 3,13’e ve 2034’te 2,68 kişiye kadar düşmesi bekleniyor.
Bu veri, daha küçük metrekareli, 1+0 ve 1+1 daire tiplerine olan ihtiyacı artırıyor. KONUTDER Başkanı Ramadan Kumova, bu değişimin mevcut mevzuatla yeterince desteklenmediğini ve yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
İstanbul Yaşlanıyor, Konut Politikaları Değişmeli
Rapor, İstanbul’un yaşlanan bir şehir olduğunu da ortaya koyuyor. 2024’te %25 olan 50 yaş üstü nüfus oranı, 2034 yılında %33’e çıkacak. Evliliklerin azalması, boşanmaların artması, bekâr ve tek kişilik hane oranlarındaki artış da konut tiplerinde çeşitliliğin gerekliliğini gözler önüne seriyor.
Göç Dengeleniyor, Tersine Göç Etkisi Artıyor
2023 yılında 336 bin kişilik net göç kaybı yaşayan İstanbul’un, 2025’te bu kaybı 20 bin kişiye kadar düşürmesi bekleniyor. 2025–2034 arasında ise İstanbul’un toplam 109 bin kişi göç alacağı öngörülüyor. Ayrıca, geçici koruma altındaki bireylerin tersine göçü sebebiyle her yıl ortalama 3.800 konutun boşalması bekleniyor.
Öğrenci ve Turizm Konut Talebi Yükseliyor
İstanbul’da ikametgâh değiştirmeyen üniversite öğrencileri için yıllık 3.300 konuta, turizm amaçlı kullanım için 4.800 konuta, yabancı yatırımcılar için ise yıllık 4.200 konuta ihtiyaç duyulacağı tahmin ediliyor. İkinci ev sahipliği kapsamında da yılda 3.000 konut gerekecek.
“Sadece Sayı Değil, Yaşam Senaryolarına Odaklanılmalı”
Ramadan Kumova, konut ihtiyacının sadece adet bazlı değil, yaşam senaryolarına göre planlanması gerektiğini belirtti. Demografik yapıdaki değişimlerin, göç dinamiklerinin ve yaşam tercihlerinin yakından takip edilerek stratejik bir yol haritası oluşturulması gerektiğini vurguladı.
