TOKİ’ye “fabrika yap” çağrısı: Sanayi Anadolu’ya yayılmalı
Türk İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED) Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Sönmez, iş dünyasının son yıllarda en büyük sorununun “finansmana erişim” olduğunu belirterek kredi faizlerindeki yüksekliğin yatırımları durma noktasına getirdiğini söyledi. Sönmez, krediye erişimin teknik olarak mümkün olsa da maliyetlerin yatırım yapılabilir seviyede olmadığını vurguladı.
KOBİ’lerin yatırım vadelerinin kısalığı nedeniyle zorlandığını aktaran Sönmez, “36 ay vade ile yatırım yapılamaz. Bankalar taşınır varlıkları, fatura gelirlerini veya ihracat potansiyelini teminat olarak saymıyor. Bu durum yenilikçi girişimlerin sistem dışına itilmesine neden oluyor” dedi. 
“Fabrika yapan TOKİ modeli Anadolu'ya uygulanmalı”
Türkiye’deki bölgesel gelişmişlik farklarının giderek derinleştiğini belirten Sönmez, özellikle üretimin Marmara Bölgesi’nde yoğunlaşmasının deprem riski açısından büyük tehdit oluşturduğunu söyledi. sanayinin Anadolu’ya yayılması gerektiğinin altını çizen Sönmez, şu çözümü gündeme taşıdı:
“TOKİ, konutta olduğu gibi fabrika da yapmalı. Anadolu’da hayata geçirilecek ‘fabrika yapan TOKİ’ modeli, özellikle sermayesi sınırlı KOBİ’lere büyük güç kazandırır. İşletmeler sermayelerini bina yerine makine ve üretim kapasitesine ayırarak çok daha verimli olur.”
Bu modelin bölgeler arası gelir dengesizliğini azaltacağını belirten Sönmez, İstanbul’un kişi başı gelirinin Doğu Anadolu’nun iki katından fazla olduğuna dikkat çekti.
Bölgesel asgari ücret gündemde
Sönmez’e göre Türkiye’nin her ilinde aynı asgari ücretin uygulanması hem çalışan hem işvereni zorlayan bir tablo oluşturuyor. Bu nedenle bölgesel asgari ücretin hem ekonomik hem sosyal açıdan daha adil olacağını savunan Sönmez, önerisini şöyle özetledi:
Bölgesel ücret uygulaması üretim maliyetlerini dengeleyebilir.
Marmara’daki sanayi yoğunluğu deprem riski nedeniyle azaltılmalı.
Düşük gelirli bölgelerde yatırım ve istihdam artışı sağlanabilir.
Makul fark oranı yüzde 20–25 bandında tutulabilir.
Devlet, yüksek ücretli bölgelerde vergi ve SGK primi indirimleri ile işvereni destekleyebilir.
Sönmez, bu yaklaşımın rekabet gücünü koruyacağını, Anadolu’da ise daha güçlü bir sanayi yapısının oluşmasına katkı sağlayacağını söyledi.
