Tarım arazilerinde son yıllarda hızla yayılan hobi bahçeleri, tiny house alanları, bağ evleri ve bungalov projeleriyle ilgili yeni düzenlemeler gündemin en sıcak başlıklarından biri haline geldi. Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliklerinin ardından şimdi de Meclis’e sunulan yeni yasa teklifinin detayları Ankara kulislerinde konuşulmaya başladı.
Sektör temsilcileri ve yatırımcı çevrelerinde “tarım arazilerinde yeni dönem” olarak yorumlanan düzenleme, özellikle kooperatif modeli üzerinden yürütülen fiili parselleme sistemini hedef alıyor. Uzun süredir tarla vasfındaki arazilerin hisselendirilerek satılması ve sonrasında bu alanların fiilen konut bölgesine dönüştürülmesi kamu otoritelerinin yakın takibindeydi.
Kooperatif modeliyle tarla bölme dönemi kapanıyor
Yeni yasa teklifine göre, imar planlarında “tarımsal niteliği korunacak alan” olarak geçen araziler üzerinde kooperatiflerin mülkiyet edinmesinin önü büyük ölçüde kapatılıyor. Sadece Bakanlık izniyle faaliyet gösteren ve doğrudan tarımsal üretim yapan kooperatifler istisna kapsamında değerlendirilecek.
Bu düzenlemeyle birlikte, özellikle büyükşehirlerin çevresinde yaygınlaşan “hobi bahçesi kooperatifleri” modeli ciddi darbe alacak. Uzmanlara göre bugüne kadar birçok bölgede tarım arazileri kağıt üzerinde hisselendirilerek küçük parçalara ayrıldı ve bu alanlarda kaçak yapılaşma oluştu.
Her metrekare için ceza geliyor
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri ise uygulanacak idari yaptırımlar oldu. Buna göre, valilikler artık şikayet beklemeksizin re’sen denetim yapabilecek.
Tarım arazisinin yapısını bozan kaçak yapılar için metrekare başına 2 bin 500 TL idari para cezası uygulanacak. Üstelik ceza yalnızca yapıyı inşa eden kişiye değil, arazi sahibine de ayrı ayrı kesilecek.
Düzenleme kapsamında arazi sahibine yapıyı kaldırması ve toprağı eski haline getirmesi için 2 ay süre verilecek. Süre sonunda yıkım işlemlerinin kamu eliyle gerçekleştirilebileceği belirtiliyor.
Elektrik ve su abonelikleri de mercek altında
Yeni dönemde yalnızca yapı sahipleri değil, altyapı hizmeti sağlayan kurumlar da yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. İzin alınmadan yapılan yapılara elektrik, su veya doğal gaz aboneliği verilmesi halinde belediyeler ve ilgili kamu kurumlarına 100 bin TL idari para cezası uygulanacak.
Üstelik cezanın ardından aboneliklerin bir ay içinde iptal edilmesi gerekecek. Aksi durumda her ay için yeniden 100 bin TL ceza kesilmesi planlanıyor.
Sektör kaynakları, özellikle kaçak yapıların kullanımını sürdürülebilir hale getiren abonelik sisteminin hedef alınmasının, hobi bahçeleri piyasasında önemli bir kırılma yaratabileceğini ifade ediyor.
Yatırımcı tedirginliği büyüyor
Ankara kulislerinde konuşulan düzenlemeler, özellikle son yıllarda tarla yatırımı yapan vatandaşlarda ciddi tedirginlik oluşturdu. Bazı bölgelerde satışların yavaşladığı, yatırımcıların yeni düzenlemenin kapsamını netleştirmeye çalıştığı belirtiliyor.
Gayrimenkul uzmanları ise vatandaşların “kooperatif hisseli tarla”, “elektrikli hobi bahçesi”, “altyapısı hazır bağ evi” gibi ilanlara karşı çok daha dikkatli olması gerektiği uyarısında bulunuyor.
Özellikle tarım vasfı devam eden arazilerde imarsız yapılaşmanın ilerleyen süreçte çok daha ağır yaptırımlarla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.
Rakamlarla
- Kaçak yapı cezası: Metrekare başına 2.500 TL
- Elektrik/su/doğal gaz aboneliği cezası: 100 bin TL
- Yapının kaldırılması için tanınacak süre: 2 ay
- Abonelik iptali için verilecek süre: 1 ay
