Hobi bahçeleri için yeni düzenleme yürürlüğe girdi
Tarım arazilerinin korunmasına yönelik önemli düzenlemeler içeren yeni torba kanun Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanunda alkollü içki reklamlarından tütün üretimine, çeltik ekim alanlarından orman düzenlemelerine kadar birçok başlık yer alsa da kamuoyunun en çok dikkatini çeken konu hobi bahçeleriyle ilgili değişiklikler oldu.
Ekonomim yazarı Ali Ekber Yıldırım, yeni düzenlemeyi değerlendirdiği yazısında, yapılan değişikliklerin mevcut sorunları çözmekten uzak olduğunu belirterek, "Hobi bahçeleri konusunda soruna bir düğüm daha atılmış oldu" değerlendirmesinde bulundu.
Kaçak yapılara abonelik verilmeyecek
Yeni düzenlemeye göre, Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu kapsamında gerekli izinler alınmadan yapılan hiçbir yapı ve tesise elektrik, su ve doğalgaz aboneliği bağlanamayacak.
Kanunda doğrudan "hobi bahçesi" ifadesi yer almasa da tarım arazileri üzerine izinsiz inşa edilen tüm yapılar bu kapsamda değerlendirilecek.
Kurala aykırı şekilde abonelik sağlayan kurum ve kuruluşlara ise her bir abone için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak. Tebliğden sonra abonelik 30 gün içinde iptal edilmezse, her ay için ayrıca 100 bin lira ceza kesilecek.
Cezalar katlandı
Torba kanunla birlikte tarım arazilerinin amaç dışı kullanımına yönelik idari para cezalarında da çok ciddi artış yapıldı.
Daha önce metrekare başına 10 lira olan ceza, 2 bin 500 liraya yükseltildi.
Eğer izinsiz yapı, büyük ova koruma alanlarında bulunuyorsa uygulanacak ceza metrekare başına 5 bin liraya kadar çıkabilecek.
Kanuna göre;
- İzinsiz yapı sahiplerine gerekli izinleri almaları için belirli süre tanınacak.
- Başvuru yapılmaması veya izin verilmemesi halinde yapıların yıkılması istenecek.
- Süre sonunda yıkım gerçekleştirilmezse valilik faaliyeti durduracak.
- Yapılar belediyeler veya il özel idareleri tarafından yıkılacak.
- Yıkım ve temizleme masrafları ise sorumlulardan tahsil edilecek.
Ali Ekber Yıldırım: Sorun yine çözülemedi 
Ali Ekber Yıldırım'a göre asıl sorun yeni cezalar değil, mevcut mevzuatın yıllardır uygulanmaması.
Yıldırım, Türkiye'de tarımla ilgili çok sayıda yasal düzenleme bulunduğunu ancak bunların önemli bölümünün sahada etkin şekilde uygulanmadığını belirtiyor.
Yazısında buna örnek olarak 2006 yılında çıkarılan Tarım Kanunu'ndaki, tarımsal desteklerin gayrisafi milli hasılanın en az yüzde 1'i kadar olması hükmünü gösteren Yıldırım, bu düzenlemenin yaklaşık 20 yıldır hiç uygulanmadığını hatırlatıyor.
Son 6 yılda birçok düzenleme yapıldı
Yıldırım'ın dikkat çektiği bir diğer nokta ise hobi bahçeleri konusunda peş peşe yapılan yasal değişiklikler.
Buna göre son yıllarda;
- 2020 yılında çıkarılan torba kanunla ağır yaptırımlar getirildi.
- 2026 yılında iki ayrı yönetmelik yayımlandı.
- Son olarak yeni torba kanunla abonelik yasağı ve yüksek para cezaları yürürlüğe girdi.
Ancak Yıldırım'a göre bütün bu düzenlemelere rağmen temel sorun çözülemedi.
Sorumluluk yerel yönetimlere mi bırakılıyor?
Yıldırım, yeni düzenlemeyle Tarım ve Orman Bakanlığı'nın uygulama sorumluluğunu büyük ölçüde belediyeler ile elektrik, su ve doğalgaz dağıtım şirketlerine devrettiğini savunuyor.
Yeni sistemde kaçak yapılara abonelik veren kurumlar doğrudan cezalandırılacak. Bu nedenle uygulamanın yükünün yerel yönetimler ve dağıtım şirketlerinin üzerine bırakıldığı değerlendiriliyor.
"Mevzuat giderek daha karmaşık hale geliyor"
Ali Ekber Yıldırım, yazısının sonunda hobi bahçeleri meselesinin yalnızca cezalarla çözülemeyeceğini vurguluyor.
Yıldırım'a göre öncelikle sahadaki mevcut durumun ayrıntılı şekilde tespit edilmesi, ardından çiftçilerin ekonomik sorunlarını da dikkate alan kalıcı politikalar geliştirilmesi gerekiyor.
Tarım arazilerinin korunmasının önemine dikkat çeken Yıldırım, yalnızca yeni yasalar çıkarmanın değil, mevcut mevzuatın etkin şekilde uygulanmasının asıl çözüm olacağını ifade ediyor.
Rakamlarla yeni düzenleme
Elektrik, su ve doğalgaz aboneliği: İzin alınmadan yapılan yapılara verilmeyecek.
Usulsüz abonelik cezası: Her abone için 100 bin TL.
Aboneliğin iptal edilmemesi: Her ay ilave 100 bin TL ceza.
Tarım arazisini amaç dışı kullanım cezası: Metrekare başına 2.500 TL.
Büyük ova koruma alanlarında ceza: Metrekare başına 5.000 TL.
