Tüketici güveni 37 ayın zirvesinde! Konut alma isteği neden hâlâ dipte?
Türkiye'de tüketicilerin ekonomiye ilişkin beklentilerinde iyileşme sürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından hazırlanan Tüketici Güven Endeksi, haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 2,5 artarak 87,9 seviyesine yükseldi. Böylece endeks son 37 ayın en yüksek değerine ulaşırken, tüketicilerin hem kısa hem de uzun vadeli beklentilerinde toparlanma sinyalleri güçlendi.
Tüketici güveninde son 37 ayın en yüksek seviyesi
Haziran ayında açıklanan veriler, tüketicilerin ekonomiye yönelik güveninde önemli bir iyileşmeye işaret etti. Endeks mart ayında 85 seviyesine kadar geriledikten sonra nisan ve mayıs aylarında sınırlı yükseliş göstermiş, haziranda ise belirgin bir artış kaydetmiş oldu.Tüketici Güven Endeksi'nin 100'ün altında kalması tüketicilerin genel olarak ekonomiye karşı temkinli olduğunu gösterse de, son aylardaki yükseliş eğilimi ekonomik beklentilerde toparlanmanın hızlandığını ortaya koyuyor.
Enflasyon beklentilerinde iyileşme sürüyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de enflasyon beklentilerindeki değişim oldu.Gelecek 12 aya ilişkin tüketici fiyatları beklentisini gösteren alt endeks haziranda 53 seviyesine yükseldi. Bu göstergedeki artış, tüketicilerin önümüzdeki dönemde enflasyondaki düşüşe olan inancının güçlendiğini ortaya koyuyor.Uzmanlar, enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin tüketici güvenindeki yükselişi destekleyen temel faktörlerden biri olduğuna dikkat çekiyor.
Hane halkının mali durum beklentisi güçleniyor
Haziran verileri, hanelerin kendi mali durumlarına ilişkin beklentilerinin de iyileştiğini gösterdi.Önümüzdeki 12 aya ilişkin hanenin maddi durum beklentisi yüzde 1,9 artarak 89,5'e yükseldi. Genel ekonomik duruma yönelik beklenti endeksi ise yüzde 3,1 artışla 83,9 seviyesine çıktı.Buna karşılık tüketiciler, işsizlik konusunda aynı iyimserliği paylaşmıyor. Gelecek 12 ayda işsiz sayısına ilişkin beklenti endeksi gerilemeye devam ederken, işsizliğin artabileceği yönündeki kaygılar varlığını koruyor.
Harcama eğilimi yeniden canlanıyor
Veriler, tüketim harcamalarında da hareketlenmeye işaret ediyor.Dayanıklı tüketim malları satın almak için mevcut dönemin uygun olduğunu düşünenlerin oranı artarken, tüketici kredisi ve kredi kartı kullanımına yönelik eğilimde de yükseliş görüldü.Bunun yanında gelecek dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapmayı planlayanların oranı da artış gösterdi. Tasarruf etme eğilimindeki yükseliş ise hanelerin ekonomik görünümü daha olumlu değerlendirmeye başladığını ortaya koyuyor.
Konut alma isteği hâlâ çok düşük
Tüketici güvenindeki yükselişe rağmen konut piyasası açısından dikkat çeken tablo değişmedi.Gelecek 12 ay içerisinde konut satın alma veya inşa ettirme beklentisini gösteren alt endeks haziran ayında yüzde 2,8 gerileyerek 16,1 seviyesine indi.Baz değerin 100 olduğu dikkate alındığında bu gösterge, tüketicilerin büyük bölümünün mevcut ekonomik koşullarda ev sahibi olmayı hâlâ ulaşılması güç bir hedef olarak gördüğünü ortaya koyuyor.Uzmanlara göre yüksek konut fiyatları, kredi faizlerinin halen yüksek seyretmesi ve hane gelirlerinin satın alma gücünü tam olarak toparlayamaması, konut talebinin istenilen düzeye ulaşmasını engelliyor.Buna karşın konut tamiratı ve renovasyon harcamalarına yönelik beklenti yüzde 5 artarak 41,2 seviyesine yükseldi. Bu durum, yeni ev satın almak yerine mevcut konutunu iyileştirmeyi tercih eden tüketici eğiliminin sürdüğünü gösteriyor.
Otomobil alma beklentisi de zayıf kaldı
Otomobil satın alma beklentisi de benzer bir görünüm sergiledi.Haziran ayında otomobil alma beklentisini gösteren alt endeks yüzde 0,3 gerileyerek 26,9 oldu. Nisan ayında yaşanan toparlanmanın ardından yeniden başlayan düşüş, yüksek taşıt fiyatları ve finansman maliyetlerinin tüketici kararlarını etkilemeye devam ettiğini ortaya koyuyor.
Ekonomide iyimserlik artıyor, büyük yatırımlarda temkin sürüyor
Haziran ayı verileri, tüketicilerin ekonomiye ilişkin genel algısında belirgin bir iyileşme yaşandığını gösteriyor. Enflasyon beklentilerindeki düzelme, mali durum beklentilerindeki artış ve tüketim eğilimindeki canlanma, ekonomide güven ortamının güçlenmeye başladığına işaret ediyor.Bununla birlikte konut ve otomobil gibi yüksek tutarlı yatırımlarda tüketicilerin hâlâ temkinli davranması, ekonomik toparlanmanın tüm alanlara aynı hızda yansımadığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, özellikle kredi faizlerinde yaşanacak olası gerileme ve gelirlerde kalıcı iyileşme sağlanması halinde konut talebinde daha güçlü bir toparlanmanın görülebileceğini değerlendiriyor.
Rakamlarla- Tüketici Güven Endeksi: 87,9 (son 37 ayın zirvesi)
- Aylık artış: %2,5
- Konut satın alma beklentisi: 16,1
- Otomobil satın alma beklentisi: 26,9
- Hanenin maddi durum beklentisi: 89,5
- Genel ekonomik beklenti: 83,9
- Dayanıklı tüketim harcama beklentisi: 105,9
- Tasarruf etme ihtimali: 44,9
- Bu haber, Naki Bakır'ın Dünya gazetesindeki makalesinden yararlanılarak hazırlandı
