Adalet Bakanlığı, haciz süreçlerinde alacaklıyı zarara uğratan uygulamalara karşı kapsamlı bir yasal düzenleme hazırladı. Bakanlık tarafından oluşturulan Cebri İcra Kanunu taslağı, borcunu ödememek amacıyla mal varlığını gizleyen, devreden veya değerini düşüren borçlulara yönelik cezaları önemli ölçüde ağırlaştırıyor.
Yeni düzenlemenin temel hedefi; hileli iflas, danışıklı satış ve muvazaa yoluyla alacaklıların mağdur edilmesini önlemek ve icra sisteminde caydırıcılığı artırmak.
Hileli satış yapana 4 yıla kadar hapis
Taslağa göre, hacizli veya rehinli malların paraya çevrilmesi sürecinde alacaklıyı zarara uğratmak amacıyla hareket eden borçlular 1 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 3 bin güne kadar adli para cezası ile karşı karşıya kalacak.
Borçlunun, borcunu ödememek için mal varlığını kasten eksiltmesi suç sayılacak ve bu fiil doğrudan ceza yargılamasına konu olacak.
Mal varlığını eksiltme sayılacak haller açıklandı
Kanun taslağında “mal varlığını eksiltme” kapsamında değerlendirilecek fiiller ayrıntılı şekilde tanımlandı. Buna göre suç sayılacak haller şunlar olacak:
Mal varlığının tamamen veya kısmen mülkiyetten çıkarılması
Malların yok edilmesi veya değerinin düşürülmesi
Muvazaa yoluyla malların başkasının üzerine geçirilmesi
Gerçeğe aykırı borç ikrarında bulunulması (olmayan borcu varmış gibi gösterme)
Bu fiillerin alacaklıyı zarara uğratma amacıyla yapılması halinde ceza süreci işletilecek.
Ceza için aciz belgesi şartı
Taslakta önemli bir güvence mekanizması da yer alıyor. Mal kaçırma suçundan ceza verilebilmesi için, alacaklının kesin aciz belgesi alması ya da alacağını tahsil edemediğini resmi olarak ispatlaması gerekecek. Böylece her borç ilişkisi değil, gerçekten alacaklının zarara uğradığı durumlar cezaya konu olacak.
Eklentileri söküp götürene daha ağır ceza
Düzenlemede dikkat çeken bir diğer başlık ise taşınmazların eklentileri oldu. Hacizli veya ipotekli bir konut ya da iş yerinin;
Su deposu
Garaj
Elektrik ve doğalgaz sayaçları
Kömürlük kapısı gibi eklentilerini
alacaklıyı zarara uğratmak amacıyla söküp götürenler için 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 3 bin güne kadar adli para cezası öngörülüyor.
İcra hukukunda yeni bir dönem
Cebri İcra Kanunu taslağıyla birlikte icra hukukunda daha sert ve net bir dönem başlaması hedefleniyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde, hacizden mal kaçırma girişimlerinin ciddi cezai yaptırımlarla karşılaşması bekleniyor. Uygulama, hem alacaklıların korunmasını hem de icra sistemine duyulan güvenin artırılmasını amaçlıyor.
