Gayrimenkul sektöründe uzun süredir tartışılan “güvenli ödeme sistemi” için geri sayım başladı. Ticaret Bakanlığıtarafından hazırlanan düzenlemeyle, taşınmaz alım-satım işlemlerinde ödeme süreci daha kontrollü ve güvenli bir yapıya kavuşacak. Sistemin 1 Temmuz 2026 itibarıyla devreye alınması planlanıyor.
Güvenli ödeme sistemi nasıl işleyecek?
Hürriyet'in haberine göre yeni modelde alıcı ve satıcı, satış bedelinde anlaşmasının ardından işlemi sistem üzerinden başlatacak. Alıcı, ödemeyi doğrudan satıcıya değil, sistemin güvenli hesabına yatıracak.
Tapu devri tamamlanana kadar bu tutar bloke edilecek. İşlem başarıyla sonuçlandığında para satıcının hesabına aktarılacak; devrin gerçekleşmemesi halinde ise ödeme alıcıya iade edilecek.
Bu süreçte Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile teknik entegrasyon sağlanarak işlemlerin eş zamanlı ilerlemesi hedefleniyor.
Amaç: dolandırıcılığı ve kayıt dışılığı azaltmak
Yetkililer, mevcut sistemde ödemelerin çoğu zaman elden ya da güvencesiz yöntemlerle yapıldığını, bunun da hem dolandırıcılık hem de kayıt dışı ekonomi açısından risk oluşturduğunu vurguluyor. Yeni uygulamayla:
- Yüksek tutarlı nakit taşıma riski ortadan kalkacak
- Sahte para ve ödeme yapılmaması gibi sorunlar azalacak
- İşlemler kayıt altına alınarak şeffaflık artacak
Mevcut sistemler neden yaygınlaşmadı?
Aslında Türkiye’de benzer bir model daha önce de uygulanıyordu. Takasbank ve Tapu ve Kadastro iş birliğiyle geliştirilen “Taputakas” sistemi 2015’ten bu yana aktif. Ancak zorunlu olmaması nedeniyle yaygın kullanım sağlanamadı.
Yeni düzenleme ile güvenli ödeme sisteminin zorunlu hale gelmesi, bu tür uygulamaların kullanımını ciddi ölçüde artırabilir.
“Sistem ölü doğabilir” uyarısı
İstanbul Ticaret Odası Gayrimenkul Hizmetleri Meclis Üyesi Mustafa Hakan Özelmacıklı, sistemin önemli avantajlar sunduğunu belirtirken kritik bir riske dikkat çekti:
“Vatandaş tapuda düşük bedel gösterip kalan kısmı elden ödeme yoluna gidebilir. Bunun temel nedeni yüksek tapu harçları ve değer artış kazancı vergisi.”
Özelmacıklı’ya göre çözüm; tapu harçlarının düşürülmesi ve belirli durumlarda vergi muafiyeti sağlanması. Aksi halde sistemin beklenen etkiyi yaratamayabileceği ifade ediliyor.
Küresel ekonomik etkiler de gündemde
İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç ise konuyu daha geniş ekonomik çerçevede değerlendirdi. Küresel “savaşflasyon” riskine dikkat çeken Avdagiç, Türkiye’nin çözümü kendi yapısal reformlarında araması gerektiğini belirtti.
Avdagiç’e göre enerji bağımlılığının azaltılması, katma değerli üretimin artırılması ve arz yönlü politikalar, ekonomik istikrar için kritik önemde.
Kaynak:Hürriyet
