22 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, gayrimenkul, imar, çevre ve yapı denetimi alanlarında dikkat çeken düzenlemeleri beraberinde getirdi.
Kanunla birlikte tapu işlemleri, sosyal konut uygulamaları, kat mülkiyeti yönetimi, yapı denetimi, yangın güvenliği ve çevre yönetimi süreçlerinde yeni kurallar yürürlüğe girdi.
Değerleme raporları artık elektronik ortamda gönderilecek
Yeni düzenlemeye göre Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yetkilendirilen değerleme kuruluşlarının hazırladığı konut finansmanı ve sermaye piyasası kapsamındaki değerleme raporları, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne elektronik ortamda ve ücretsiz şekilde iletilecek.
Bu uygulamayla birlikte gayrimenkul değerleme süreçlerinde veri entegrasyonu ve denetimin güçlendirilmesi hedefleniyor.
TOKİ ihalelerine damga vergisi istisnası
Kanun kapsamında Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın (TOKİ) 31 Aralık 2027’ye kadar gerçekleştireceği sosyal konut projeleri ve konutla birlikte ihale edilen yapım işlerinde damga vergisi istisnası uygulanacak.
Düzenleme, sosyal konut yatırımlarının maliyetlerinin azaltılması ve süreçlerin hızlandırılması amacıyla getirildi.
Kat mülkiyetinde aidat ve işletme projesi düzenlemesi
Kat Mülkiyeti Kanunu’nda yapılan değişikliklerle site ve apartman yönetimlerinde işletme projelerinin genel kurul tarafından en geç üç ay içinde onaylanması zorunlu hale getirildi.
Yönetim planı değişikliklerinde ise daha önce aranan “beşte dört çoğunluk” şartı kaldırılarak “üçte iki çoğunluk” yeterli sayıldı. Bu değişikliğin site yönetimlerinde karar alma süreçlerini kolaylaştırması bekleniyor.
Yangın güvenliği için periyodik kontrol dönemi
İmar Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte kullanıma açık yapılarda yangın güvenliği kontrolleri zorunlu hale getirildi.
Belediyeler veya yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanları tarafından yapılacak kontroller sonucunda “yangın güvenlik raporu” hazırlanacak. Eksikliklerin belirlenen süre içinde giderilmemesi halinde yaptırım uygulanabilecek.
Yeni düzenleme özellikle yüksek katlı binalar, AVM’ler, siteler ve ticari yapılarda yangın güvenliği denetimlerini artıracak.
Yapı denetim ve beton üreticilerine ağır cezalar
Kanunla birlikte yapı denetim sistemi içinde beton üreticileri ve zemin etüt kuruluşlarına yönelik yeni cezalar getirildi.
Buna göre:
- Standartlara uygun olmayan beton kullanan üreticilere 500 bin TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilecek.
- Karekodlu irsaliye ve mikser etiketi eksikliği durumunda 250 bin TL ceza verilecek.
- Gerçeğe aykırı zemin etüt raporu düzenleyen kuruluşların izin belgeleri iptal edilecek.
Zemin ve temel etüt sistemi yeniden düzenlendi
Yeni düzenlemeyle yapıların zemin ve temel etütlerinin yalnızca Bakanlık tarafından yetkilendirilen kuruluşlarca yapılması zorunlu hale geldi.
Ayrıca:
- Zemin etüt kuruluşları için yeni lisans sistemi getirildi.
- Teknik personel ve laboratuvar süreçleri sıkı denetime tabi tutuldu.
- Pilot il uygulamasıyla başlayacak sistemin ilerleyen süreçte yaygınlaştırılması planlanıyor.
Hazine taşınmazları ve 2B başvuru süreleri uzatıldı
Kanun kapsamında Hazine taşınmazları, tarım arazileri, 2B alanları ve yapı kayıt belgeli taşınmazlarla ilgili başvuru ve ödeme süreleri 31 Aralık 2026’ya kadar uzatıldı.
Bu düzenleme özellikle:
- 2B kullanıcıları,
- Hazine arazisi satın almak isteyenler,
- Yapı kayıt belgesi sahipleri açısından önem taşıyor.
Sosyal konut alanlarında acele kamulaştırma yapılabilecek
Yeni düzenlemeyle sosyal konut alanı ilan edilen bölgelerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na acele kamulaştırma yetkisi verildi.
Bakanlık veya TOKİ tarafından yürütülecek işlemler kapsamında özel mülkiyete konu taşınmazlar için de kamulaştırma kararı alınabilecek.
Çevre danışmanlık firmalarına yeni yükümlülükler
Çevre Kanunu’nda yapılan değişikliklerle çevre danışmanlık firmalarının sorumlulukları artırıldı.
Buna göre çevre mevzuatına aykırılıkları bildirmeyen firmalara 75 bin TL idari para cezası uygulanacak. Ayrıca belirli ceza puanına ulaşan firmaların yeterlilik belgeleri askıya alınabilecek veya iptal edilebilecek.
Afet dönüşümü ve sosyal konut projelerine yeni kaynak modeli
Kanunda yer alan düzenlemelerle Hazine taşınmazlarının değerlendirilmesinden elde edilen gelirlerin:
- kentsel dönüşüm,
- afet risk azaltma,
- sosyal konut projeleri,
- deprem bölgesi yapılaşma süreçlerinde kullanılmasının önü açıldı.
Bu kapsamda gelirlerin belirli bölümleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile bağlı kuruluşlara aktarılabilecek.
