Güvenlik kameralarının yaygınlaşmasıyla birlikte apartman, site ve iş yerlerinde kişisel verilerin korunmasına ilişkin tartışmalar da büyüyor. Son dönemde artan şikayetler üzerine açıklama yapan Kişisel Verileri Koruma Kurumu, kamera sistemlerinin yalnızca güvenlik amacıyla ve mevzuata uygun şekilde kullanılabileceğini vurguladı. Kurum, çalışanların sürekli izlenmesi, komşuların özel yaşam alanlarının görüntülenmesi veya ses kaydı alınması gibi uygulamaların hukuka aykırı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Güvenlik kamerası her yere takılamıyor
KVKK'nın açıklamasına göre kamera sistemleri kurulurken ortak alan ve özel alan ayrımının titizlikle yapılması gerekiyor. Tuvalet, soyunma odası, mescit, emzirme odası, dinlenme alanı ve benzeri mahrem mekanlara kamera yerleştirilmesi kişisel verilerin korunması mevzuatına aykırılık oluşturabiliyor. Ayrıca işverenlerin çalışanları sürekli gözetim altında tutmak amacıyla kamera kullanmaları da ölçülülük ilkesine aykırı kabul ediliyor.
Uzmanlara göre iş yerlerinde kamera sistemleri ancak iş güvenliği, iş yeri güvenliği, giriş-çıkış kontrolü ve olası hukuki uyuşmazlıkların tespiti gibi meşru amaçlarla kullanılabiliyor. Çalışan performansını izlemek veya disiplin sağlamak amacıyla yapılan sürekli gözetim ise özel hayatın gizliliği hakkını ihlal edebiliyor.
Apartman ve sitelerde daire içini gören kameralar sorun oluşturuyor
KVKK'nın özellikle apartman ve site yönetimlerine yönelik uyarılarında, sakinlerin "makul mahremiyet beklentisinin" dikkate alınması gerektiği belirtildi. Buna göre koridor, giriş kapısı, otopark ve ortak kullanım alanları güvenlik amacıyla izlenebilirken, kameraların komşu dairelerin içini veya özel yaşam alanlarını görecek şekilde konumlandırılması hukuki risk oluşturuyor.
Özellikle son yıllarda bireysel olarak daire kapısı önüne yerleştirilen kameralar nedeniyle çok sayıda uyuşmazlık yaşandığına dikkat çekiliyor. Kamera açısının komşuların giriş çıkışlarını sürekli izlemesi veya ev içinin görünmesine neden olması halinde kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi gündeme gelebiliyor.
Ses kaydı ve yüz tanıma sistemleri mercek altında
KVKK'nın açıklamasında dikkat çeken bir diğer konu ise gelişmiş kamera teknolojileri oldu. Kurum, güvenlik sistemlerinde yüz tanıma, biyometrik analiz ve ses kaydı gibi özel hayata daha yoğun müdahale eden teknolojilerin ancak çok istisnai durumlarda ve hukuki dayanak bulunması halinde kullanılabileceğini belirtti.
Açıklamada, güvenlik kamerası sistemlerinin yalnızca kurulma amacıyla bağlantılı düzeyde veri işlemesi gerektiği, gereksiz veri toplanmasının kanuna aykırılık oluşturabileceği ifade edildi.
Rakamlarla kamera sistemlerinde KVKK yükümlülükleri
Veri sorumlularının yerine getirmesi gereken temel yükümlülükler:
- Kamera ile kayıt yapıldığı konusunda kişileri bilgilendirmek
- Aydınlatma metni hazırlamak
- Yetkisiz erişimi engellemek
- Kamera kayıtlarını güvenli şekilde saklamak
- Gereğinden uzun süre kayıt tutmamak
- Otomatik silme ve imha mekanizmaları oluşturmak
- Kayıtları üçüncü kişilerle izinsiz paylaşmamak
- Erişim yetkilerini sınırlandırmak
Kamera kayıtları süresiz saklanamaz
KVKK'nın kamuoyu duyurusunda, kayıtların saklama sürelerine de özel vurgu yapıldı. Kurum, güvenlik amacıyla alınan görüntülerin gereğinden uzun süre tutulmasının kanuna aykırı olabileceğini belirterek mümkün olan en kısa saklama süresinin tercih edilmesi gerektiğini açıkladı. Bir olayın soruşturulması veya dava konusu olması halinde ise yalnızca ilgili kayıtların muhafaza edilmesi gerektiği ifade edildi.
İdari para cezası uygulanabilecek
KVKK, mevzuata aykırı kamera kullanımı halinde veri sorumlularının ciddi yaptırımlarla karşılaşabileceğini vurguladı. Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, özel alanların izlenmesi, kayıt güvenliğinin sağlanmaması veya kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde işlenmesi durumunda idari para cezası dahil çeşitli yaptırımlar uygulanabiliyor. Ayrıca kişilik haklarının ihlali halinde tazminat ve ceza hukuku kapsamında farklı süreçler de gündeme gelebiliyor.
Uzmanlar ne öneriyor?
Veri koruma uzmanları, apartman ve site yönetimlerinin kamera sistemi kurmadan önce ihtiyaç analizi yapmasını, kamera açılarını ortak alanlarla sınırlandırmasını ve tüm sakinleri bilgilendirmesini öneriyor. İş yerlerinde ise çalışanların açık şekilde bilgilendirilmesi, kamera kayıtlarının belirli kişiler tarafından erişilebilir olması ve güvenlik amacı dışında kullanılmaması gerektiği belirtiliyor.
Giderek dijitalleşen güvenlik sistemleri, bir yandan güvenliği artırırken diğer yandan özel hayatın korunmasına ilişkin yeni tartışmaları da beraberinde getiriyor. KVKK'nın son uyarıları, özellikle apartman, site ve iş yerlerinde kullanılan kamera sistemlerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
