Yurt dışına konut satışları son yıllarda hızla artarken, sektör temsilcileri bu yükselişin kalıcı olup olmadığına dair önemli uyarılar yapıyor. Ekizoğlu İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Ekiz, mevcut tabloyu “balon riski” olarak nitelendirerek, Türkiye’nin Dubai ve benzeri ülkelerden doğru dersler çıkarması gerektiğini söyledi.
Ekiz’e göre, yurt dışı satışlarda sürdürülebilir büyümenin anahtarı devletin sürece garantör olarak dahil olması. Dubai’de uygulanan modelde olduğu gibi, yabancı alıcının parasının hesapta tutulduğu ve ödemelerin hak edişe göre yapıldığı bir sistemin Türkiye’de de hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Ekiz, “Bu modelle çok güçlü ve güven veren projeler geliştirilebilir. Bitirme taahhüdü, sigorta ve devlet garantisiyle yabancı yatırımcıyı koruyan bir yapı kurulmalı” dedi.
Dubai çölde başarıyor, Türkiye avantajlı
Dubai’nin çölün ortasında olmasına rağmen yurt dışı satışlarda ciddi pay aldığını hatırlatan Ekiz, Türkiye’nin kültürel zenginlik, coğrafi konum ve yaşam kalitesi açısından çok daha avantajlı bir ülke olduğunu vurguladı.
“Ülkemiz adeta cennet gibi. Doğru modelle bu pazardan hak ettiğimiz payı rahatlıkla alabiliriz” diyen Ekiz, mevcut uygulamaların ise yeterince cazip olmadığını ifade etti.
Golden vize var, vatandaşlık yok
Bazı ülkelerde 10 yıllık oturum izni sağlayan “golden vize” uygulamalarına dikkat çeken Ekiz, bu sistemlerde vatandaşlık verilmediğini ve savaş gibi olağanüstü durumlarda vizelerin iptal edilebildiğini hatırlattı.
Türkiye’deki 400 bin dolarlık vatandaşlık bedelinin ise artık çok düşük kaldığını savunan Ekiz, bu tutarın revize edilmesi gerektiğini dile getirdi.
“Devlet garantör olursa çalışırım”
Devletin Dubai’deki gibi parayı hesapta tuttuğu ve hak edişle ödeme yaptığı bir modelde çalışıp çalışmayacağı sorusuna net yanıt veren Ekiz, şunları söyledi:
“Enflasyonun olmadığı, girdilerin sabitlendiği bir ortamda kesinlikle yaparım. İnşaat sektörü 170’ten fazla alt sektörü besliyor. Verdiğiniz her 1 lira ekonomiye çok büyük katma değer olarak geri dönüyor. Böyle bir modelde herkes kazanır.”
Vadelendirme neden yok?
Sektörde sıkça sorulan “şu anda vadelendirme yapıyor musunuz?” sorusuna da açıklık getiren Ekiz, mevcut ekonomik koşulların bunu imkânsız hale getirdiğini söyledi:
“Maalesef yapamıyoruz. Dövizle borçlanıyoruz ama enflasyon dövizden daha hızlı arttı. Bu nedenle vadelendirme sunamıyoruz.”
Uzman yorumu
Ekiz’e göre, yurt dışına konut satışlarında kalıcı başarı için güven odaklı bir sistem şart. Devletin garantör olduğu, ödemelerin hak edişe bağlandığı ve vatandaşlık bedelinin güncellendiği bir model, Türkiye’yi Dubai ile aynı ligde rekabet edebilir hale getirebilir.
Rakamlarla yurt dışı satış
Türkiye’de vatandaşlık için minimum yatırım: 400 bin USD
Bazı ülkelerde golden vize süresi: 10 yıl
İnşaat sektörünün beslediği alt sektör sayısı: 170+
