Son haftalarda Türkiye’nin farklı şehirlerinden “kolon çatlaması” ve “kendiliğinden çöken bina” haberleri gelmeye devam ediyor. Sene başından bu yana 35 bina ve 237 konutun tedbir amaçlı boşaltıldığı belirtilirken, yalnızca Kocaeli’deki bir olayda 72 bağımsız bölüm ve 27 iş yeri tahliye edildi.
Evlerine giremeyen yüzlerce vatandaşın aklındaki soru ise aynı: “DASK ya da Konut sigortası bu zararı öder mi?”
Uzmanlara göre cevabın çoğu durumda yanıtı “hayır.”
???? 1. DASK sadece deprem kaynaklı hasarı karşılar
Zorunlu Deprem Sigortası (DASK), yalnızca deprem ve depremden kaynaklanan (yer kayması, tsunami, yangın gibi) hasarları teminat altına alır.
Kocaeli’deki çökmenin sebebi zemin sorunuysa, DASK mağdurlara ödeme yapmaz. Ancak çökme, yakın zamanda yaşanan bir depremin artçı etkisiyle ilişkilendirilirse, o zaman sigorta devreye girebilir.
2. Konut sigortası ‘durduk yere’ çökme riskini kapsamaz
Konut sigortaları, yangın, sel, hırsızlık gibi riskleri kapsasa da “zemin sorunu” veya “kendiliğinden çökme” genellikle teminat dışıdır.
Eğer hasarın nedeni poliçede yer alan bir risk, örneğin “yer kayması” olarak tespit edilirse, sigorta şirketi zararı karşılayabilir. Bu teminat bazı geniş kapsamlı poliçelerde bulunur.
???? 3. Tedbir amaçlı boşaltılan binalarda tazminat ödenmez
Binada risk şüphesiyle tahliye kararı alınmış ancak fiilen yıkım gerçekleşmemişse, sigorta devreye girmez.
Ne DASK ne konut sigortası, “önlem amaçlı” boşaltılan binalarda kira ya da hasar ödemesi yapmaz.
️ 4. Komşu inşaat zarar verdiyse, sorumluluk müteahhitte
Eğer yan parselde yapılan kazı veya inşaat çalışması binada çatlağa neden olduysa, zarar gören tarafın kendi sigortası bu zararı karşılamaz.
Sorumluluk tamamen zararı veren inşaat firmasına aittir. Firma “inşaat sigortası” yaptırmışsa ödeme oradan yapılır; aksi halde zarar tazmin için hukuki süreç gerekir.
5. Riskli bina sahipleri prim iadesi alabilir
Binanız riskli ilan edildiyse veya çökme nedeniyle oturulamaz durumdaysa, sigorta ödeme yapmaz.
Ancak poliçenizi iptal ettirerek kalan süreye ait primin iadesini talep edebilirsiniz. Bu işlem için DASK veya sigorta şirketine başvuru yapılması gerekir.
???? 6. Riskli binalara yeni poliçe düzenlenmez
DASK sistemi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verileriyle entegre çalışır. Bu nedenle riskli veya hasarlı olarak kayıtlara geçen binalara sigorta yapılamaz.
Binada resmi güçlendirme çalışması yapılır ve sisteme işlenirse, sigorta yeniden aktif hale getirilebilir.
Uzman yorumu
Sigorta uzmanları, vatandaşların “deprem harici riskler” için poliçelerini dikkatle incelemesi gerektiğini vurguluyor:
“Birçok kişi konut sigortasının her türlü bina hasarını karşıladığını sanıyor. Ancak zeminden kaynaklanan, mühendislik hatası veya doğal yıpranma gibi nedenlerle oluşan hasarlar kapsam dışıdır.”
Rakamlarla bina güvenliği
2025’in ilk 10 ayında 35 bina ve 237 konut tedbir amaçlı boşaltıldı.
Sadece Kocaeli’de 72 bağımsız bölüm ve 27 iş yeri tahliye edildi.
Türkiye’de her yıl ortalama 20 bin bina riskli yapı tespitiyle gündeme geliyor.
