Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), tüketicinin korunması ve finansal istikrarın güçlendirilmesi amacıyla kredi kartları, ihtiyaç kredileri, kredili mevduat hesapları (KMH) ve konut kredilerini kapsayan kapsamlı bir düzenleme paketini hayata geçirdi. Yeni kararlar, borçluluğun gelirle uyumlu hale getirilmesini ve aşırı kredi kullanımının önlenmesini hedefliyor.
Kredi kartlarında neler değişti?
400 bin TL limit sınırı
Tüketicilerin tüm bankalardaki toplam kredi kartı limiti 400 bin TL’nin üzerindeyse, kullanılmayan limitler bankalar tarafından yüzde 50 ile 80 arasında azaltılabilecek.
Limit azaltımında, son 12 aydaki en yüksek kullanım oranı esas alınacak.
Bilgi kutusu – Rakamlarla:
BDDK verilerine göre sektörde toplam 13,3 trilyon TL kredi kartı limiti bulunuyor. Bunun yalnızca yüzde 21’i aktif olarak kullanılıyor.
Gelire göre kart limiti
Yeni düzenlemeyle kredi kartı limitleri gelirle uyumlu hale getiriliyor:
İlk yıl: Aylık ortalama gelirin en fazla 2 katı
İkinci yıldan sonra: En fazla 4 katı
Gelir tespiti yalnızca belgeler üzerinden yapılacak. Bankalar, tüm kart limitlerini 1 Ocak 2027’ye kadar gelir düzeyiyle uyumlu hale getirmek zorunda.
Gecikmiş borçlara 48 ay yapılandırma
Dönem borcu kısmen veya tamamen ödenmemiş kredi kartları ile 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri, belirli şartlarla 48 aya kadar yapılandırılabilecek.
Başvuru süresi: 3 ay
Yapılandırılan borcun yüzde 50’si ödenene kadar kart limitleri artırılamayacak
Taksit tutarı, asgari ödeme tutarına eklenecek
Dolandırıcılık ve yasa dışı bahisle mücadele
Kullanılmayan yüksek kredi kartı limitlerinin sınırlandırılmasıyla:
Dolandırıcılık kaynaklı mağduriyetlerin azaltılması
Yasa dışı bahisle finansal mücadele
amaçlanıyor.
Bilgi kutusu – Kamuoyu tepkisi:
Düzenleme, yüksek limitli ama düşük kullanım oranına sahip kart sahiplerini etkilerken, kredi kartı kullanıcılarının yaklaşık yüzde 75’i limit azaltımından etkilenmeyecek.
Konut kredilerinde köklü değişiklik
Birinci el – ikinci el ayrımı kalktı
BDDK, konut kredilerinde uzun süredir uygulanan birinci el / ikinci el konut ayrımını kaldırdı. Artık kredi oranları, konutun değeri ve enerji sınıfına göre belirlenecek.
5 milyon TL’ye kadar konutlarda yüzde 90 kredi
Yeni kredi değer oranlarına göre:
5 milyon TL’ye kadar olan konutlarda
A ve B enerji sınıfı: %90
C enerji sınıfı: %80
Diğer konutlar: %70
5–7 milyon TL arası konutlarda kredi oranı %60–80
7–10 milyon TL arası konutlarda %50–70
10–20 milyon TL arası konutlarda %30–50
İlk kez ev alacaklara avantaj
Enerji verimliliği yüksek (A, B ve C sınıfı) ve 2010 sonrası inşa edilmiş konutlar daha avantajlı kredi oranlarından yararlanacak. Böylece ilk kez konut sahibi olacaklar desteklenmiş olacak.
Birden fazla evi olanlara sınırlama
Tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaş altındaki çocuklarının adına en az bir konut bulunması halinde, kredi değer oranları yüzde 75 azaltılarak uygulanacak.
KMH (Kredili Mevduat Hesabı) için yeni sınır
KMH limiti, belgelenebilir son 3 aylık ortalama gelirin en fazla 2 katı olacak.
Eğitim amaçlı KMH limitleri ise bu sınırlamadan muaf tutuldu.
Özetle BDDK neyi hedefliyor?
Aşırı borçlanmayı önlemek
Gelire dayalı kredi sistemi oluşturmak
Finansal istikrarı güçlendirmek
İlk kez ev alacakları ve dar gelirliyi korumak
