Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan ve boşanma sonrası yoksulluk nafakasının süresiz olarak bağlanabilmesine imkan tanıyan düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti. Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin başvurusu üzerine alınan kararın 9 ay sonra yürürlüğe gireceği açıklandı.Kararın ardından hem nafaka ödeyenler hem de nafaka alanlar açısından yeni dönemin nasıl şekilleneceği merak konusu oldu.
Şu an için nafaka sisteminde değişen bir şey yok
Hukukçu Gizem Gonce, mevcut durumda yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemenin yürürlükte olmaya devam ettiğini belirterek vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyardı.Gonce, "Şu an için mevcut düzende hiçbir şey değişmedi. Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi halen yürürlükte. Mahkemeler yoksulluk nafakasına hükmetmeye devam ediyor. Devam eden davalar da mevcut mevzuata göre sürüyor. Nafaka alacakları kendiliğinden sona ermiyor" dedi.
Mevcut nafakalar otomatik olarak kalkacak mı?
Kararın ardından en çok merak edilen konulardan biri de halen ödenmekte olan nafakaların akıbeti oldu.Uzmanlara göre AYM'nin iptal kararı mevcut nafakaları otomatik olarak ortadan kaldırmıyor. Nafaka yükümlülerinin tek taraflı olarak ödemeleri durdurmaları halinde hukuki yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtiliyor.Gonce, "Nafaka borçlularının 'Karar çıktı, artık ödemiyorum' şeklinde hareket etmeleri doğru değil. Mevcut nafaka kararları geçerliliğini koruyor" ifadelerini kullandı.
Hangi durumlarda nafaka sona eriyor?
Mevcut mevzuata göre yoksulluk nafakası bazı durumlarda kendiliğinden sona erebiliyor.Buna göre;
- Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi,
- Nafaka alan veya ödeyen tarafın vefat etmesi,
durumlarında nafaka yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kalkıyor.Bunun dışında tarafların ekonomik durumlarında önemli değişiklikler meydana gelmesi halinde mahkemeye başvurularak nafakanın kaldırılması veya azaltılması talep edilebiliyor.
Yeni düzenleme için gözler TBMM'de
AYM'nin iptal kararının yürürlüğe girmesine kadar olan 9 aylık süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yeni bir nafaka düzenlemesi hazırlaması bekleniyor.Adalet Bakanı Akın Gürlek de yaptığı açıklamada, bir tarafı ömür boyu yükümlülük altında bırakmayan, hakkaniyetli ve dengeli bir model üzerinde çalışacaklarını belirtti.Hukuk çevrelerinde yeni düzenlemenin süreli nafaka sistemine geçişi içerebileceği değerlendiriliyor.
Süreli nafaka modeli öne çıkıyor
Son yıllarda bazı yerel mahkemelerin verdiği kararlarda, evlilik süresi ve tarafların ekonomik koşulları dikkate alınarak belirli sürelerle nafaka bağlandığı görülüyor.Uzmanlar, hazırlanacak yeni yasal düzenlemenin de süresiz nafaka yerine belirli sürelerle nafaka ödenmesini esas alan bir sistemi gündeme getirebileceğini ifade ediyor.Özellikle kısa süreli evliliklerde 1 ila 2 yıllık nafaka uygulamalarının son dönemde daha sık görülmesi, yeni modelin işaretleri olarak değerlendiriliyor.
Devam eden boşanma davaları nasıl etkilenecek?
Mahkemeler, iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihe kadar mevcut yasaları uygulamaya devam edecek.Ancak 9 aylık geçiş sürecinde sonuçlanmayan boşanma davalarında, yeni düzenleme yürürlüğe girdikten sonra hangi hükümlerin uygulanacağı önemli bir hukuki tartışma konusu olarak öne çıkıyor.Uzmanlar, geçiş hükümlerinin yeni yasa çalışmasının en kritik başlıklarından biri olacağını vurguluyor.
Kamuoyu tepkisi
AYM'nin kararı sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Süresiz nafakanın kaldırılmasını destekleyenler kararın adalet duygusunu güçlendireceğini savunurken, karşı görüşte olanlar ise ekonomik açıdan dezavantajlı durumda bulunan eşlerin mağdur olabileceğini dile getiriyor.
Rakamlarla
Süresiz nafaka düzenlemesi iptal edildi.Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek.Mevcut nafaka kararları devam edecek.Nafakalar otomatik olarak sona ermeyecek.Yeni düzenleme için gözler TBMM'ye çevrildi.Süreli nafaka modeli gündeme gelebilir.
