Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2021-2023 dönemine ilişkin "İl Seviyesinde Beşeri Sermaye Endeksi" verilerini ilk kez yayımladı. Verilere göre 2023 yılında Türkiye’nin en yüksek beşeri sermaye endeksine sahip ili 0,781 puan ile Çanakkale oldu. Çanakkale’yi sırasıyla Antalya (0,761), Erzincan (0,756), Eskişehir (0,755) ve Rize (0,749) izledi.
En düşük endekse sahip il ise 0,599 puan ile Şırnak olarak kayıtlara geçti. Şırnak’ın ardından Ağrı, Şanlıurfa, Gümüşhane ve Muş en düşük puanlı iller arasında yer aldı.
Beşeri sermaye endeksi nedir?
TÜİK’in tanımına göre beşeri sermaye endeksi, bugün doğan bir çocuğun yaşadığı ülkedeki sağlık ve eğitim koşulları dikkate alınarak 18 yaşına geldiğinde ulaşması beklenen üretkenliği ölçüyor. Endeks 0 ile 1 arasında değer alıyor ve değerin 1’e yaklaşması, çocukların eğitim ve sağlık imkanları sayesinde gelecekte daha verimli bireyler olabileceğini gösteriyor.
Endeks; hayatta kalma (5 yaş altı), sağlık ve eğitim olmak üzere üç bileşenden oluşuyor.
Türkiye’nin genel durumu 
Türkiye’de beşeri sermaye endeksi 2021’de 0,693 seviyesindeyken, 2022’de 0,696’ya yükseldi.
2023 yılında ise yüzde 0,9 düşüş göstererek 0,690 olarak hesaplandı.
Alt bileşenlerden sağlık endeksi artış kaydederken, eğitim endeksi geriledi.
Avrupa Birliği karşılaştırması 
Avrupa Birliği’nde (AB-27) beşeri sermaye endeksinin 2020 yılı ortalaması 0,730 olarak açıklandı.
En yüksek değerler: Finlandiya (0,796), İsveç (0,795) ve İrlanda (0,793).
En düşük değerler: Romanya (0,584), Bulgaristan (0,614) ve Slovakya (0,665).
Bu veriler, Türkiye’nin AB ortalamasının altında kaldığını ortaya koyuyor.
En çok artış ve düşüş yaşayan iller 
2021-2023 döneminde beşeri sermaye endeksi en çok artış gösteren il Çanakkale (+0,026) oldu. Çanakkale’yi Uşak (+0,022), Siirt (+0,017), Antalya (+0,017) ve Erzincan (+0,017) izledi.
Endeksin en çok gerilediği iller ise Hatay (-0,066), Adıyaman (-0,059), Kahramanmaraş (-0,048), Manisa (-0,024) ve Malatya (-0,022) oldu.
Deprem beşeri sermayeyi de vurdu
Uzmanlar, Çanakkale’nin eğitim ve sağlık alanında öne çıkmasının beşeri sermaye endeksini yükselttiğini vurgularken; depremden etkilenen Hatay, Adıyaman ve Kahramanmaraş’ta endeksin gerilemesinin dikkat çekici olduğunu belirtiyor.
