TCMB ve Borsa İstanbul'dan piyasalara istikrar paketi

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ile İran'ın Körfez ülkelerindeki ABD üslerini hedef alan misillemeleri, küresel piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açarken, Türkiye'de de ekonomi yönetimi hızlı önlemler aldı. Jeopolitik gerilimlerin döviz kuru, borsa ve likidite üzerindeki olası olumsuz etkilerini sınırlamak amacıyla TCMB ve SPK koordineli adımlar attı.

TCMB'den Döviz ve Likidite Tedbirleri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 1 Mart 2026 akşamı yaptığı açıklamada, döviz piyasasının sağlıklı işleyişini desteklemek, kurlardaki oynaklığı engellemek ve döviz likiditesini dengelemek amacıyla TCMB nezdinde Türk Lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlanacağını duyurdu. Bu işlem, vade sonunda fiziki döviz teslimi yapılmaksızın yalnızca kur farkının Türk Lirası üzerinden uzlaşılmasını sağlıyor.

Bankalar, TCMB'den aldıkları bu pozisyonları reel sektöre veya yurt dışı piyasalara aktarabiliyor; böylece rezerv kullanımı olmadan kur riski yönetilebiliyor ve piyasaya derinlik kazandırılıyor.Aynı açıklamada, finansal piyasalardaki gelişmeler dikkate alınarak 1 hafta vadeli repo ihalelerine geçici süreyle ara verileceği belirtildi.

Bu karar, TL likiditesini sıkılaştırarak döviz talebi üzerindeki baskıyı azaltmayı ve örtülü bir para politikası sıkılaşması yaratmayı hedefliyor. Bankalar artık haftalık repo yerine gecelik fonlama veya diğer araçlarla likidite sağlayacak.

SPK ve Borsa İstanbul'dan Sermaye Piyasası Önlemleri

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), bölgedeki jeopolitik gerginlik ve çatışmaların sermaye piyasalarına olası etkilerini sınırlamak amacıyla kritik kararlar aldı. Buna göre:

• 2 Mart 2026 – 6 Mart 2026 seans sonuna kadar Borsa İstanbul pay piyasalarında açığa satış işlemleri yasaklandı. Yasak, gün içinde açığa satış yapılıp aynı gün kapatılan pozisyonları da kapsıyor. Yatırımcılar ve aracı kurumlar bu konuda bilgilendirilecek.
• Kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince öz kaynak koruma oranı asgari %35 yerine, aracı kurumların risk politikalarına ve müşteri taleplerine uygun düştüğü ölçüde asgari %20 olacak şekilde esnetilerek uygulanabilecek.

Borsa İstanbul Yönetim Kurulu da Pay Piyasası'nda emir/işlem oranı (OTR)'nı ikinci bir duyuruya kadar 5:1'den 3:1'e indirdi. Bu düzenleme, yüksek frekanslı ve algoritmik işlemlerden kaynaklanan aşırı emir yoğunluğunu ve volatiliteyi azaltmayı amaçlıyor.

Piyasa Beklentileri ve Etkiler

Orta Doğu'daki tansiyonun petrol fiyatlarını yukarı iterken (Brent petrol %5'in üzerinde artış gösterdi), Türkiye'de alınan bu önlemler paketi kısa vadede kur ve borsa oynaklığını frenlemeyi hedefliyor. TCMB'nin repo ara vermesi fonlama maliyetlerini artırabilirken, TL uzlaşmalı vadeli işlemler döviz piyasasına rezerv dışı destek sağlayacak. SPK tedbirleri ise BIST'te aşırı satış baskısını ve kaldıraçlı pozisyon riskini sınırlayacak.

Yatırımcılar, 2 Mart 2026 Pazartesi açılışında bu düzenlemelerin BIST 100 endeksi, döviz kurları ve faizlerde nasıl yansıyacağını yakından izleyecek. Uzmanlar, önlemlerin jeopolitik risklere karşı geçici bir tampon oluşturduğunu, ancak orta vadede enflasyon, büyüme ve küresel enerji fiyatlarındaki seyirle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Türkiye ekonomisi, dışsal şoklara karşı dirençli yapısını korurken, Finansal İstikrar Komitesi ve ilgili kurumların koordineli müdahaleleri piyasalarda güveni artırmayı amaçlıyor. Gelişmeler yakından takip edilecek.