İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma yönündeki iddiaları, küresel enerji piyasalarında yeni bir dalgalanma yarattı. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birinin, LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) ticaretinin ise beşte birinin geçtiği bu kritik koridorda yaşanan her gerilim; petrol fiyatlarından navlun bedellerine, savaş riski sigortalarından elektrik üretim maliyetlerine kadar geniş bir yelpazede etkisini gösteriyor.
Uluslararası Deniz Hukuku ve Ticareti Uzmanı, Esenyel & Partners Kurucu Ortağı Av. Selçuk Esenyel, Hürmüz’deki gelişmelerin yalnızca siyasi değil, doğrudan ekonomik sonuçlar doğurduğunu belirtiyor. 
Piyasalar hukuki süreci beklemiyor
Selçuk Esenyel’e göre, Hürmüz’de fiili kapanma çoğu zaman resmi bir ilanla değil, piyasa refleksiyle gerçekleşiyor:
“Savaş riski sigortaları yükseldiğinde ya da armatörler bölgeyi yüksek riskli ilan ettiğinde, kağıt üzerinde açık olan boğaz fiilen kapanmış sayılır. Deniz ticareti hukuki tartışmaları beklemez; piyasalar anında tepki verir.”
Bu tepkinin ilk yansıması enerji fiyatlarında görülüyor. Petrol ve LNG fiyatlarındaki artış, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde doğrudan maliyet baskısı yaratıyor.
Türkiye için ilk etki: Enerji maliyetlerinde artış
Türkiye’nin yüksek LNG ithalat oranına dikkat çeken Esenyel, Hürmüz kaynaklı bir aksamanın tam kesinti yaratmasa bile maliyetleri artıracağını vurguluyor. Spot LNG alımlarının daha pahalı hale gelebileceğini belirten Esenyel, navlun ve bunker fiyatlarındaki yükselişin de zincirleme etki oluşturduğunu ifade ediyor.
Bu tablo;
Elektrik üretim maliyetlerinde artış,
Sanayide girdi fiyatlarının yükselmesi,
Dış ticaret navlun giderlerinde artış
gibi sonuçlar doğurabiliyor.
Rakamlarla Hürmüz Boğazı
Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol geçişi
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık %25’i
Küresel LNG ticaretinin yaklaşık %20’si
Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan stratejik geçiş noktası
Bu veriler, Hürmüz’deki her gerilimin neden küresel enerji fiyatlarında ani sıçramalara yol açtığını ortaya koyuyor.
Türkiye için stratejik fırsat penceresi
Kısa vadede enerji ithalat faturasının artması kaçınılmaz görünse de, Türkiye’nin enerji transit ülkesi konumu önemli bir avantaj sağlıyor. Orta Koridor, boru hatları ve alternatif lojistik güzergâhlar üzerinden Avrupa ile Asya arasında güvenli enerji ve ticaret akışının sağlanması, Türkiye’nin diplomatik ve ekonomik ağırlığını artırabilir.
Esenyel’e göre:
“Kısa vadede maliyet baskısı kaçınılmaz. Ancak doğru stratejik adımlar atılırsa Türkiye, krizden uzun vadeli kazanımlar elde edebilir. Deniz ticaretinde krizler çoğu zaman savaşla değil, maliyetle hissedilir.”
Enerji güvenliği yeniden gündemde
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, enerji arz güvenliği tartışmalarını yeniden öne çıkarırken; LNG depolama kapasitesi, uzun vadeli kontratlar ve alternatif tedarik rotaları Türkiye açısından daha kritik hale geliyor.
Sonuç olarak, Hürmüz krizi yalnızca bölgesel bir güvenlik başlığı değil; küresel enerji ve ticaret maliyetlerini belirleyen yapısal bir risk unsuru olarak öne çıkıyor. Türkiye ise bu denklemde hem artan maliyet baskısıyla hem de jeostratejik avantaj potansiyeliyle iki eksenli bir pozisyonda duruyor.
