Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ihracatçılar için döviz bozdurma zorunluluğunu yüzde 25’ten yüzde 35’e yükseltti. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın kararı doğrultusunda İhracat Genelgesi’nde yapılan değişiklikle, ihracat bedellerinin asgari yüzde 35’inin 31 Temmuz 2025 tarihine kadar Merkez Bankası’na satılması kararlaştırıldı.
Daha önce Mart 2025’te yüzde 30’dan yüzde 25’e indirilen döviz satış zorunluluğu, ihracatçıların kaldırılmasını beklediği bir uygulamaydı. Ancak son karar, sektör temsilcileri tarafından "sürpriz ve olumsuz" bir adım olarak değerlendirildi. Yeni düzenlemeye göre İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) veya Döviz Alım Belgesi (DAB) düzenlenen ihracat bedellerinin en az yüzde 35’i, belgeyi düzenleyen banka aracılığıyla Merkez Bankası’na satılacak. İlgili döviz tutarı, işlem günü geçerli olan döviz alış kuru üzerinden TL’ye çevrilerek ihracatçıya aktarılacak.
Öte yandan ihracatçılar için olumlu bir gelişme olarak döviz dönüşüm desteği oranı yüzde 2’den yüzde 3’e çıkarıldı. Bu destek, firmaların dövizlerini TL’ye çevirmesi karşılığında sağlanıyor ve uygulama 31 Temmuz 2025’e kadar sürecek.
Sanayicilerden destek ve eleştiri bir arada
ZÜCDER Başkanı Burak Önder, alınan kararın üretim ve yatırım süreçlerini etkileyebileceğine dikkat çekerek, "Elimizde kısıtlı kaynaklar olduğunun farkındayız ancak çarkların dönmesi çok önemli. Kamudan daha fazla destek bekliyoruz" dedi. Önder, döviz dönüşüm desteğindeki artışın firmalar için kısmi bir rahatlama sağladığını ifade etti.
İstanbul Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkanı Erkan Özkan ise kararın özellikle hammadde ithalatına bağımlı sektörlerde maliyetleri artırabileceğine dikkat çekti. Özkan, uygulamanın geçici olmasını ve yeniden düzenlenmesini beklediklerini belirterek, "Kurun rekabet edilebilir seviyeye gelmesi ihracatımız açısından büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı.
Merkez Bankası’ndan TL’yi destekleyen 6 adım
TCMB, Türk Lirası’nı güçlendirmek ve döviz rezervlerini artırmak amacıyla şu adımları devreye aldı:
Yabancı para mevduatlar için zorunlu karşılık oranları 200 baz puan artırıldı.
Döviz cinsinden repo işlemlerinden sağlanan fonlar için karşılık oranı 400 baz puan artırıldı.
Tüzel kişi TL mevduat payı düşük olan bankalara artış hedefi getirildi.
TL mevduat için tesis edilen zorunlu karşılıklarda faiz ödeme oranı artırıldı.
Döviz bozdurma oranı 31 Temmuz 2025’e kadar yüzde 35 olarak güncellendi.
Döviz dönüşüm desteği oranı yüzde 3’e yükseltildi.
İhracatçılar, Merkez Bankası'nın rezervlerini güçlendirmeye yönelik bu adımların geçici olduğunu umuyor ve uygulamada esneklik bekliyor.
